నిశ్యాలోచనాపథం-33

గత భాగం ఇక్కడ.

దుక్కలాంటి గాడిద సైజులో భయం, బక్కచిక్కిన కప్ప సైజులో ధైర్యం నాకు తోడుగా ఉండేందుకు వచ్చారన్నమాట. ఇదేదో అంతరిక్ష గూడుబుఠాణీలా (cosmic conspiracy అనమాట) ఉందనిపించింది. …

సాయం కోసం నోరు విప్పాలా, కళ్ళు మూసుకుని తప్పించుకున్నాననుకోవాలా? అన్నది అర్థం కాలేదు నాకు. భయం ముందుకొచ్చేసి నా పక్కనే నిలబడింది. ఎండ వల్ల ఆ నిలబడ్డమే నాకు గొడుగులాగ నీడనిచ్చింది. పైగా ఆ కప్పని కాలితో తన్ని నీళ్ళలోకి తోసేసింది.. కప్పలు సముద్రంలో ఉండగలవా? అన్న అనుమానం ఓ పక్క…కావాలనే ధైర్యాన్ని భయం చంపేస్తోందా? అన్న అనుమానం మరోపక్కా ఉన్నా, కిక్కురుమనకుండా ఏం జరుగుతోందో అని చూస్తూ ఉన్నా. భయం నీడలో నేను, నా తోడుగా భయం, నీళ్ళలో కా.పు, నిశి, ధైర్యం. ఇదీ సీను.

కొన్ని క్షణాలు మౌనంగా గడిచాయి. నోరు విప్పినా వినేవాళ్ళు లేరు కనుక, కళ్ళు మూసుకుని తప్పించుకున్నానన్న భ్రమలో పడితే కాలక్షేపం అవుతుందని తీర్మానించుకున్నాను. కళ్ళు మూయగానే, చిన్నప్పుడు అలా కళ్ళు మూయగానే మీదకి పొడుచుకువచ్చేవి..ఆ పిల్ల భూతాలు కనబడ్డాయి. ఉలిక్కిపడి కళ్ళు తెరిస్తే, ప్రశాంతంగా నవ్వుతున్న భయం.
“చాలా రోజుల బట్టీ చూస్తున్నా, నన్ను తప్పుకు తిరుగుతున్నావు” – ప్రసన్న వదంతోనే అన్నది భయం.
“ఊ” అన్నాను నేను సంభాషించడం ఇష్టం లేక.
“రోజూ నేను ముసుగు తన్నేదాకా నువ్వు ముసుగేసుకుని పడుకోవడం, నా కంటపడకూడదని గడియ వేసుకుని గదిలో కూర్చోవడం చూళ్ళేదనుకున్నావా?”
“అబ్బెబ్బే..” అన్నాన్నేను మొహమాటపడుతూనే దీనికెలా తెలిసిపోయిందా? అని ఆశ్చర్యపడుతూ.
“ఏమైనా నువ్వు విచిత్రమైన మనిషివి. ఓ పక్క నాతో సహజీవనం చేస్తూనే నన్ను తప్పుకు తిరుగుతావు. ఎందుకు?”
“నాకు ఎండ కావాలి”
“నీ తింగరివేషాలొకటి ఉన్నదానికితోడు” అని విసుక్కుంది భయం.
“నాకు ఎండ కావాలి”
“అంటే నన్నెళ్ళిపొమ్మనే కదా?” అంటూ పక్కకి జరిగిందది.
నేను ఒక్క ఉదుటున పైకి లేచి ఒళ్ళు దులుపుకున్నా. నిజం చెప్పేయడం నయం అనుకున్నా. గాఢంగా ఊపిరి పీల్చుకుని –
“సరే, నిజం చెబుతాను. నేను రోజంతా నిన్ను తల్చుకోవడం నిజమే. నీకోసమే కుదిరినప్పుడల్లా చీకటిని కౌగిలించుకోవడమూ నిజమే. కానీ, నీతో మాట్లాడ్డం మట్టుకు ఇష్టం లేదు.”
“ఎందుకు? ఎవరూ నాతో కలిసి ఉండేందుకు ఇష్టపడరు, నా గురించి మాట్లాడుకుంటూంటారు గానీ. నువ్వేమో కలిసి ఉండాలంటావు. మాట్లాడకూడదంటావు. నా గురించి ఎక్కడా ఎవరికీ చెప్పవు”
“నేనంతే”

రెండడుగులు ముందుకేసాక మళ్ళీ ఇసుకలో కూర్చోవాలి అనిపించింది. కూర్చుని ఇసుక వైపు చూస్తూంటే గవ్వలు కనబడ్డాయి.ఏవో రెండు గవ్వలు ఏరాను. మట్టి అంటుకుని ఉండటంతో ఉఫ్- మని ఊదాను.
“గవ్వలు! నాకవంటే ఎంతో ఇష్టం” అన్నది భయం తన్మయత్వంతో.
మరి నాలుగేరాను ఈ పాటికి. “ఏ రంగువి ఇష్టం?” అన్నాను
“అన్నీ ఇష్టమే. చిన్నవి ఎక్కువ ఇష్టం. వాటిలో నల్లటివి మరీ ఇష్టం” ఆశగా చెప్పింది.
“నేను ఏరిన నాలుగులో రెండు నల్లవి. వెనక్కి తిరిగి మాట్లాడకుండా దోసిలి చూపించాను”
ఇలా చూడగానే అలా నాలుగూ తీసేసుకుంది. వెంటనే మళ్ళీ ముందుకు వంగి, “నాకు ఇస్తావా?” అని అడిగింది నా చేతిలో పెట్టేస్తూ.
“నీకోసమే. ఇంకా కావాలా?”
“వద్దులే… నీకెందుకూ శ్రమ.. నేను ఏరుకుంటా తరువాత” అంది భయం మొహమాటపడుతూ.
“మొహమాటం ఎందుకు?” అంటూ మరిన్ని ఏరడం మొదలుపెట్టా. పైకి ఏం అనకపోయినా భయం ఆశ్చర్యంతో కూడిన ఆనందంతో నన్ను ఇక ఆపదు అని క్రీగంట చూశాక అర్థమైంది.

కొంచెం కొంచెంగా ఎండ తగ్గుతోంది. దానితో సరిగ్గా కనబడ్డం లేదు నల్లటి గవ్వలు. నేను కొంచెం దీక్షగా చూడాల్సి వస్తోంది. ఇసుకలో పాకుతూ ఒకటీ అరా కనబడ్డప్పుడు ఏరుతూ ముందుకీ వెనక్కీ తిరుగుతూ ఉన్నాను. గుప్పెడు నిండితే వెళ్ళి దానికి ఇచ్చేద్దాం అనుకున్నాను.
“తెల్లటివి కూడా ఏరేదా?” అన్నాను, తెలుసుకుందామని.
“ఎందుకూ నువ్వు ఇంత కష్టపడ్డం? నాక్కావాలంటే నేను ఏరుకుంటా కదా”
“తెల్లటివి కూడా ఏరేదా?”
కొన్ని క్షణాల మౌనం తరువాత – “సరే ఏరుకో. పిల్లలకి పంచుతా ఇంట్లో” అంది నిర్లిప్తంగా.
తెల్లవి కూడా ఏరడం మొదలుపెట్టాక కొంచెం సక్సెస్ రేట్ పెరిగింది ఇసుక రేణువుల్లో చిన్ని గవ్వల్ని వెదుక్కోడంలో. దానితో వేగం పెరిగింది.

అయినా, గుప్పెడంత గవ్వలు రావడానికి చాలా సమయం పట్టింది. అంతసేపు అలా ఆ ఫోజులో కూర్చున్నందుకు ఒళ్ళు నొప్పులు మొదలయ్యాయి. నెమ్మదిగా లేచి ఒళ్ళు విరుచుకుంటూ అక్కడే కూర్చుని చోద్యం చేస్తున్న భయం ముందు నా జేబురూమాలు పరచి దాని మీద గవ్వల్ని రాసిలా పోశాను. దాని కళ్ళలో మెరుపు. “థాంక్స్. చాలా థాంక్స్” – నిజాయితీగానే అన్నట్లు అనిపించింది నాకు. నేను కొంచెం బలం పుంజుకున్నట్లు అనిపించింది. నాకు భయానికీ మధ్య ఉన్న అసమానత కొంచెం తగ్గినట్లు అనిపించింది. దానితో నాకో ఆలోచన వచ్చింది. పట్టిన చెమట్లు తుడుచుకుంటూ, ఇంకొంచెం ముందుకెళ్ళి మళ్ళీ ఏరడం మొదలుపెట్టాను. ఇలా కాసేపు సాగింది. నేను ఏరడం, వీలైనప్పుడు వెళ్ళి దాని ముందు గవ్వలు పోయడం…మళ్ళీ రావడం. కొంచెం సేపయాక అలసట. అసలుకైతే అలాగే ఇసుకలో పడిపోయి కాసేపు పడుకుంటే బాగుండు అనిపించింది. కానీ, నేను ఊహించినట్లు జరుగుతుందా లేదా అన్న ఉత్కంఠ నన్ను తిన్నగా నిలువనీయలేదు.

కళ్ళు బైర్లు కమ్మడం మొదలైంపుడు ఒకసారి ఆపి వెనక్కి తిరిగి చూశాను. ఆ గవ్వల సంఖ్య పెరిగే కొద్దీ భయం సైజు తగ్గుతూ ఉండడం నేను గమనించాను, అది గమనించకపోయినా. ఇపుడు అది నన్ను అటాక్ చేసే స్థితిలో లేదేమో అనిపించింది. అది కూడా గవ్వల్ని చూసుకుని మురిసిపోవడంలో నన్ను పట్టించుకోలేదు. దానితో, ఏదైతే అది అయిందని, పైకి లేచి మసకబారిన కళ్ళతోనే సముద్రం వైపుకి తూలుతూ నడవడం మొదలుపెట్టాను. కళ్ళు మూతలు పడుతున్నాయి. అడుగులు తడబడుతున్నాయి. అసలీ స్థితిలో నీళ్ళలోకెళ్ళి ఏం చేయలని? అని నన్ను అడగడానికి అక్కడ ఎవరూ లేరు కదా. పైగా నాకు ఈత కూడా రాదు. భయం నన్ను మింగేసేలోపు ఎక్కడికైన మాయం కావాలి – కానీ అసలెక్కడున్నానో తెలీదు కనుక ఎక్కడికీ పోలేను. వెనకున్న గొయ్యికన్నా ముందున్న నుయ్యి నయం అనిపించిందో ఏమిటో… చివరికి నీళ్ళ దగ్గరికి వచ్చేశా. కాలికేదో తగిలింది.

మూసుకుంటున్న కనురెప్పల్ని బలవంతంగా తెరుస్తూ కిందకి చూడబోతూండగా కనబడ్డాడు ఎదురుగ్గా ఆరడుగుల యువకుడు! రెండడులైనా దూరం లేదు మా మధ్య. ఇంతలో అంత దగ్గరగా ఎలా వచ్చాడు? ఎవరితను? అసలు ఇప్పటిదాకా మనుషులెవరూ కనబడలేదు కదా! అతను నా వైపుకి ఆరాధనాభావంతో చూస్తున్నాడు. “వామ్మో, ఆ చూపేంటి? వీడికేం అర్థమైందో నా అవస్థ చూసి” అనుకుంటూ ఉండగా నా అలసట కాసేపు ఎగిరిపోయి నాకు ఆలోచించే శక్తిని ఇచ్చింది. కళ్ళు కూడా నాక్కలిగిన ఉలికిపాటు వల్ల కునుకు తీయడం ఆపాయి.
“మీరు…నువ్వు…ఎలా వచ్చావు??” అన్నాను ఏమనాలో తోచక.
“నీ వల్లే!” అన్నాడు అతను అదే ఆరాధనాభావంతో.
నేను అయోమయంగా చూస్తూండతం తో అతను “frog prince” కథ ఎప్పుడూ చదవలేదా? అన్నాడు.
“చదివాను కానీ…నేనసలు ఇందాక ధైర్యాన్ని ముద్దుపెట్టుకోలేదు కదా..”
అతను నిండుగా నవ్వేసి “అదా… ఇందాక భయం నన్ను తన్నాక నేను ఆ నీళ్ళు మరీ ఉప్పగా ఉండటంతో అక్కడ ఉండలేక అవస్థ పడుతూ ఇక్కడిక్కడే తిరుగుతూ ఉన్నా అప్పట్నుంచీ. నువ్విలా నడుస్తూ వచ్చి నీ కాలు నాకు తగిలేసరికి, నా పూర్వ రూపం వచ్చేసింది. నీకెలా కృతజ్ఞతలు చెప్పాలో తెలీడం లేదు” అన్నాడు.
“అంటే నువ్వు ధైర్యానివా?”
“అవును”
“అయితే, కథలో లాగ నన్ను పెళ్ళాడి శాశ్వతంగా నాతో ఉండిపోతావా?” అని ఆశగా అడిగాను. అతగాడు అందగాడే కానీ, నేనడిగింది అందుక్కాదు. ఎక్కడ అడుగేయాలన్నా ధైర్యం నాకు అవసరం కనుక!

“చ చ… నిన్నా? నో నో!” అని వికారంగా మొహం పెట్టి అనేసి మళ్ళీ “సారీ, నా ఉద్దేశ్యం అది కాదు” అన్నాడతను మళ్ళీ కొంచెం బాధపెడుతూ.
“మరి ఏది నీ ఉద్దేశ్యం” అన్నా చిరాగ్గా, నా నిరాశను కప్పి పెట్టుకుంటూ.
“భయాన్ని తాత్కాలికంగా ఏమార్చగలిగిన ఓ భయస్తురాలు నన్ను తాకితే శాపవిమోచనం అవుతుందంటేనూ… అది నువ్వే అని తెలిసి నువ్వు ఇక్కడికి ఎప్పుడొస్తావా? అని అప్పట్నుంచి ఎదురు చూస్తూ ఉన్నా…చాలా ఏళ్ళ బట్టీ” అన్నాడతను.
“అసలు నేనని నీకెవరు చెప్పారు?”
“నా స్నేహితులు ఉన్నార్లే…” అన్నాడతను నసుగుతూ.

అప్పటికి నాకు అనుమానం మొదలైంది. ఇక్కడికి నేను ఎలా వచ్చానో గుర్తు తెచ్చుకుంటూ అడిగాను –
“ఎవరు నీ స్నేహితులు?”
“నిశి, కా.పు.”
ఇంతలో కెవ్వుమన్న కేక వినబడింది. గవ్వల మాయ లోంచి బయటపడ్డా సైజు తగ్గిపోయిన భయం ఏదో ఒకటి చేయాలని నా మీదకు రాబోతూ, ఈ రహస్యం గురించి వినగానే విరుచుకుపడిపోయింది.
ఇదంతా వీళ్ళ కుట్రా!! అని నేను ఆశ్చర్యపోయి, ఆవేశంతో ధైర్యం కాలరు పట్టుకోబోతూ ఉండగా నీళ్ళలో చలనం మొదలైంది.

ఇద్దరం అటు తిరిగాము. నీళ్ళలోంచి ఒక పెద్దాయన, చెరో పక్క నిశి, కా.పు. నడుచుకు వస్తున్నారు! ఆయన ఒడ్డు దాకా వాళ్ళతో నడిచి, ఇంక వెళ్ళండి అంటూ ధైర్యం వైపు ఆశ్చర్యంగా చూసి పలకరింపుగా నవ్వాడు. సముద్రుడు అనుకుంటాను – ఆయనెవరన్నది అడిగి కనుక్కునే లోపు నా వైపు చూసి మొహం చిట్లించుకుని, డుబుంగుమని నీళ్ళలోకి దూకి మాయమైపోయాడు.

(సశేషం)
****
(దాదాపు ఏడాది తరువాత ఈ నిశ్యాలోచనాపథంలోకి రావడానికి స్పూర్తి అమెరికన్ రచయిత Raymond Carver రాసిన Kindling అన్న కథ.)

Published in: on May 24, 2015 at 12:26 pm  Leave a Comment  
Tags:

గూగులించు ప్రక్రియ వివరణ – తెలుగు పద్ధతులు

ఏదో బాగా తెలివిగా ఆలోచించాననుకొని ఆ శీర్షిక పెట్టాను గాని, నిజానికి విషయం ఏమిటంటే, ఇవ్వాళ Google the verb అని ఒక వ్యాసం చదివాను. వ్యాసకర్త Adam Kilgarriff ఈమధ్యనే (గత వారాంతంలో) మరణించిన ప్రముఖ computational linguist, Lexical Computing Ltd. అన్న కంపెనీకి డైరెక్టరు.

వ్యాసం వివరాలు కావాలంటే:
Google The Verb​
Adam Kilgarriff
Language Resources and Evaluation Journal, 44 (3), pp 281-290
ఆ లంకె ఉచితం గా చదవొచ్చో -“అనుచితమో” నాకు తెలియదు కనుక, ఆయన వెబ్సైటులో పెట్టిన లంకె కూడా ఇస్తున్నా.

జనం గూగుల్ అన్న పదాన్ని క్రియాపదంగా వివిధ భాషల్లో ఎలా వాడుతున్నారు? అని పరిశీలన. ఏందుకు? ఏమిటి? ఎలా? అన్నది ఆ రిపోర్టులో చదువుకోగలరు.

ఆయన అక్కడ 19 భాషల్లో వాడుకను గురించి రిపోర్టు రాశారు. మూడు భాషలకి (పర్షియన్, రొమేనియన్, ఐరిష్) భాషలకి గూగుల్, ఒక భాషకి బైడూ (చైనీస్) శోధనా యంత్రాలను వాడారు. తక్కిన వాటికి వాళ్ళ కంపెనీ అంతర్జాలం నుండి సేకరించిన మెటీరియల్ వాడుకున్నారు.

తెలుగు వాడుక గురించి రెండే ఉదాహరణలు ఉన్నాయి -“గూగుల్ చేసి, గూగుల్ చేశాడు”. ఉదాహరణకి ఆంగ్లంలో – “గూగుల్ ఇట్” అని ఎవరన్నా చెప్పారనుకోండి – తెలుగులో సమానార్థకంగా – “గూగుల్ చేయి”, “గూగుల్లో చూడు”, “గూగుల్ నుండి కనుక్కో”, “గూగుల్ ని అడుగు” ఇలా రకరకాలుగా చెప్పొచ్చు కదా.. “ఆయొక్క గూగుల్ యొక్క అభిప్రాయం ఒక పర్యాయం కనుక్కుని నీ యొక్క ప్రశ్న యొక్క సమాధానాన్ని పొందు” అని కూడా చెప్పొచ్చు. దానితో నాకు కుతూహలం కలిగింది – జనం గూగుల్ వాడకం గురించి ఎన్ని రకాలుగా రాస్తారు తెలుగులో అని. దానితో రకరకాల విభక్తి ప్రత్యయాల సాయంతో గూగుల్ ని ఈ విషయమై ప్రశ్నించి, ఎన్ని “శోధనా ఫలితాలు” అందిస్తోందో అని చూశాను (అలా చూడకండి.. ఏదో, అదో తుత్తి!).

ని, ను, నుండి, లో, కి, కు, యొక్క, చే* (అంటే చే తో మొదలయ్యే కొన్ని క్రియాపదాలు అని భావము) – ఇవి చూశా ఇవాళ. శోధనా ఫలితాల్లో వచ్చిన రిజల్ట్స్ జాబితా ఇదీ: (క్వెరీ ఉదాహరణకి “గూగుల్ తో” అని కోట్స్ లో ఇచ్చాను)

గూగుల్ ని – 457 (గూగుల్ని అడిగాను టైపు వాక్యాలు అనమాట)
గూగుల్ని – 631 (పై లాంటివే, గూగుల్ ని, ని నీ కలిపేసి ఉన్నవి)
గూగుల్ ను – 1520 (గూగుల్ ని బదులు గూగుల్ ను)
గూగుల్ను – 735 (గూగుల్ ని, ను ని కలిపేసినవి)
గూగుల్ నుండి – 2880 (గూగుల్ నుండి తెలుసుకోవడం లాగ)
గూగుల్ చేసి – 457 (గూగుల్ చేసి చూడు, అప్పు చేసి చూడు టైపులో)

గూగుల్ కి – 884 (గూగుల్ కి చెప్పు టైపు భావుకత కావొచ్చు)
గూగుల్కి – 365 (గూగుల్కి బుద్ధి లేదు టైపు ఫ్రస్ట్రేషన్ కూడా కావొచ్చు)
గూగుల్ కు – 1350
గూగుల్కు – 3010
గూగుల్ యొక్క – 563
గూగుల్యొక్క -0
గూగుల్ లో – 6860 (గూగుల్ లో వెదికితే కనిపిస్తుంది టైపు వాక్యాలు)
గూగుల్లో – 11,300 (పై రకానివే, పదాల మధ్య స్పేస్ లేకుండా)

ఇపుడు ఈ పిడకలవేటలో నాకు ఆసక్తి కలిగించిన అంశాలు రెండు:
మొదటిది: నేను గూగుల్ని/గూగుల్ను బాగా ఎక్కువగా వాడి ఉంటారేమో అనుకున్నా (మాలతీ చందుర్ నన్ను అడగండి తరహాలో ఆలోచించాలెండి!)
రెండవది: నేను ఆ విభక్తి ప్రత్యయం కలిసిపోయి ఉన్న పదాలకి ఎక్కువ ఫలితాలు వస్తాయల్నుకున్నా (గూగుల్ లో vs గూగుల్లో). కానీ, కొన్నింట్లో అది నిజమైంది, కొన్నింటికి కాదు. ఉదా: “గూగుల్ లో” కంటే “గూగుల్లో”కి ఎక్కువ ఫలితాలు వచ్చాయి. కానీ, “గూగుల్కి” కంటే “గూగుల్ కి” కి ఎక్కువొచ్చాయి. ఎందుకలాగ? అంటే నాకు తెలీదు.

పన్లోపనిగా తెలుగు వారి వ్యావహారికంలో గూగుల్ అమ్మాయా? అబ్బాయా? అన్నది కూడా పరిశీలించా.
గూగులుడు – 1
గూగులన్న – 2
గూగులక్క – 1
గూగులయ్య – 184
గూగులమ్మ – 1050
-బహుశా చివరి పదం రానారె గారి గూగులమ్మ పదాల వల్ల అలా ప్రచారం పొందిందేమో :-) మొత్తానికి గూగుల్ అమ్మే లాగుంది తెలుగులో.

ఇంకా ఏమేం గమనించొచ్చు? అన్నది ఇంకా ఆలోచించలేదు (“if you torture it enough, you can get it to confess to anything” అని డేటా గురించి సామెత). ఇక్కడెవరో పనిలేని మంగలి సామెత గుర్తు తెచ్చుకుంటూండవచ్చు. Kilgarriff గారి మరణం గురించి విన్నాక మౌనం పాటించే బదులు ఆయన రాసినదేదన్నా కాసేపు చదువుదాం అని అటు వెళ్తే ఇది కనబడింది. దానితో, ఈ బాట పట్టాను అనమాట.

Published in: on May 19, 2015 at 11:49 am  Leave a Comment  
Tags:

Unnal Mudiyum Thambi – నా వల్ల మట్టుకు కాదు బాబూ!

నిన్న అంతర్జాల విహారంలో ఉండగా, ఈ “ఉన్నాల్ ముడియుం తంబీ” అన్న సినిమా గురించి వ్యాసం కనబడ్డది. అప్పుడు తెలిసింది నాకు రుద్రవీణ సినిమాకి ఒక తమిళ రీమేక్ ఉందని. గత రెండు మూడేళ్ళలో నేను చూసిన చాలా తమిళ్ సినిమాలు నాకు నచ్చడం వల్లా, దర్శకుడు బాలచందర్ తమిళుడు కావడం వల్లా – తమిళ సినిమా తెలుగు కంటే ఇంకా బాగుంటుంది కాబోలు అనుకుని మొదలుపెట్టాను.

సినిమా తమిళ టైటిల్ కి అర్థం – “తమ్ముడూ, నువ్వు సాధించగలవు” అని… “నమ్మకు నమ్మకు ఈ రేయిని” పాట ఈ సినిమాలో “ఉన్నాల్ ముడియుం తంబీ తంబీ” అని టైటిల్ సాంగ్. అదొచ్చే వేళకి నేను తంబిని కాకపోయినా “ఎన్నాలె ముడియాదు అన్నా” ((ఈ సినిమాని భరించడం) నా వల్ల కాదు అన్నా!) అన్న స్టేజికి వస్తూ ఉన్నాను… వస్తున్నా, వచ్చేశా అనుకున్నా చివరికొచ్చేసరికి ఇంక. ఎందుకూ అంటే – సినిమా తీసిన పద్ధతి. అసలుకే అనవసర మార్పులు కొన్ని. ఆ హీరో అల్లరి చేష్టలు, వంటింట్లో పాట వగైరా అనవసరం అనిపించింది. పాట బాగుంది కానీ, చాలా అసందర్భంగా అనిపించింది. సరిగా establish చేయని సన్నివేశాలు (రమేశ్ అరవిందు ప్రేమ కథ వంటివి)… అంతా మహా చిరాగ్గా అనిపించింది నాకు తెలుగుతో పోల్చుకుంటే. తెలుగులో చూడకుండా చూసుంటే ఎలాగుండేదో! అన్నింటికంటే దారుణం – “లలిత ప్రియ కమలం” పాట తీసిన విధానం. బాబోయి..ఏమిటది? ఆ మంచులో జారుతూ డాన్సులేంది? ఆ ముద్దు మురిపాలేంది? దానితో పోలిస్తే, ఈ సినిమా మూడ్ కి అనుగుణంగా తెలుగులో పాట ఎంత బాగుందో! తెలుగులో కూడా మంచులో తీసిన దృశ్యాలున్నాయి కానీ – అవెలా తీశారు? ఇవెలా తీశారు!!

సినిమా మొత్తంలో కమల హాసన్ అక్కడక్కడా బాగున్నట్లు అనిపించగా, ప్రసాద్ బాబు, మనోరమ మట్టుకు నచ్చారు నాకు. జెమినీ గణేశన్ తెలుగులో చేసినంత గొప్పగా అనిపించలేదు నాకు – మేకప్ తో సహా. అలాగే, హీరోయిన్ నాన్నని కలవడానికి వెళ్ళిన సీను (మన తెలుగులో రండి రండి రండి పాట ఉన్న చోట) కూడా నచ్చింది నాకు, తెలుగు అంత క్రియేటివ్ గా లేకపోయినా. సీత శోభనని ఇమిటేట్ చేసినట్లు అనిపించింది కొన్ని చోట్ల.

రుద్రవీణ సినిమా నాకు బాగా ఇష్టమైన సినిమాల్లో ఒకటి. ఇపుడు పాప ప్రక్షాళనగా ఆ సినిమా మూడు గంటలైనా సరే కూర్చుని చూడాలి ఇక! దాదాపుగా ఒకే వయసు నుండి తమిళ-తెలుగు సినిమాలు రెండూ చూస్తున్నా. సాధారణంగా నాకు తమిళ పక్షపాతం ఉందనిపిస్తుంది సినిమాల విషయంలో. ఇదే మొదటిసారి అనుకుంటా పోల్చుకుని తెలుగు సినిమా వందరెట్లు నయం అనిపించిన ఉదంతం. ఇదే ముక్క ఒకరితో చెప్పుకుని వాపోతూ ఉంటే, “వాళ్ళు తెలుగు సినిమా లాగ తీయాలి అనుకుని అలా తీసుంటారులే” అన్న ఓదార్పు వాక్యం లభించింది, లలిత ప్రియ కమలం పాట గురించి.

అంత అందమైన మొహమేమిటి? ఆ పేరేమిటీ? అని చిరంజీవి తెలుగు సినిమాలో చాలాసేపు వాపోతాడు హీరోయిన్ పేరు గురించి. నేనూ సినిమా అయ్యాక 24 గంటలవుతున్నా, ఆ రుద్రవీణేమిటి…దాన్ని ఇలా తీయడమేమిటి? అని ఇంకా వాపోతూనే ఉన్నాను. ఒకే దర్శకుడు తన సినిమాని తానే రీమేక్ చేస్తూ ఇంత దారుణంగా చేయగలడా? అదెలా సాధ్యం? అన్నది నాకిప్పుడున్న భేతాళ ప్రశ్న.

….ఆ విధంగా ఎన్నో నెలల విరామం తరువాత ఈ బ్లాగు రాయాల్సి వస్తోంది నా హృదయ ఘోష వెళ్ళగక్కుకోవడానికి.

Published in: on April 4, 2015 at 7:26 pm  Comments (7)  
Tags:

వంశవృక్ష (1972)

రెండేళ్ళ క్రితం అనుకుంటాను – కన్నడ రచయిత భైరప్ప గారు రాసిన “వంశవృక్ష” నవలను ఆంగ్లానువాదంలో చదివాను. అది నన్ను కొన్నాళ్ళు వదలకుండా వెంటాడింది. సరే, తెలుగులో బాపు-రమణల వంశవృక్షం సినిమాలో పాటలు ఒకటీ అరా గుర్తున్నాయి కానీ, సినిమా ఏదో లీలగా గుర్తు ఉందంతే. పరుచూరి శ్రీనివాస్ గారి పుణ్యమా అని జర్మనీలో వంశవృక్షం తెలుగు వర్షన్ వెండితెర నవల దొరికింది. అది కొన్ని చోట్ల నచ్చింది. కొన్ని చోట్ల – “ఏమిటీ, ఇలా డైల్యూట్ చేసేసారు ఫలానా దృశ్యాన్ని?” అనిపించింది. వెరసి సినిమా చూడాలన్న కుతూహలాన్ని కలిగించినా, మొత్తానికి ఇప్పటిదాకా ఆ తెలుగు సినిమా మట్టుకు చూడలేకపోయాను. దొరక్క!. ఇటీవలి కాలంలో ముక్కోతికొమ్మచ్చి ఆడియో పుస్తకం రోజూ వింటూండడం వల్ల – అందులోని వంశవృక్షం సినిమా కాలం నాటి విశేషాలతో కూడిన భాగం ఒక రోజు కాకుంటే ఒక రోజన్నా వినిపించేది. అలా అన్నిసార్లు వింటున్నందుకో, నా స్నేహితురాలు ఇటీవలే ఈ సినిమా చూసి నాకు చెప్పినందుకో మరి – మొత్తానికి కన్నడ సినిమా (ఉపశీర్షికలతో) ఇవ్వాళ చూశాను.

కథ వివరాలు తెలుసుకోగోరేవారు వికీ పేజీ చూడండి.

సినిమా గురించి చెప్పాలంటే – చాలా నెమ్మదిగా సాగింది కానీ, చాలా తీవ్రత ఉంది ఆ దృశ్యాల్లో. నేపథ్య సంగీతం కూడా ఆ దృశ్యాలకి సరిగ్గా సరిపోయింది. నటీనటవర్గం ఆ పాత్రలకి బాగా సూటయ్యారు. ముఖ్యంగా శ్రీనివాస శ్రోత్రి పాత్ర వేసిన పెద్దాయన అయితే – ఆ పాత్రకి అతికినట్లు సరిపోయాడు. విష్ణువర్ధన్ ని ఆ టీనేజి అబ్బాయి పాత్రలో చూడ్డం మహా సరదాగా ఉండింది. మొత్తానికి సినిమా నాకు చాలా నచ్చిందనే చెప్పాలి. కొన్ని కొన్ని చోట్ల మరీ అతి నెమ్మదిగానూ, ఒకట్రెండు చోట్ల – “ఇదంతా ఇంత సేపు చూపారెందుకు?” అనీ అనిపించింది కానీ – మరి వాళ్ళ సినిమా, వాళ్ళిష్టం వచ్చినట్లు కాక నా ఇష్టం వచ్చినట్లు తీస్తారా? తెలుగు స్క్రీన్ ప్లే లో లాగానే, ఇందులో కూడా నాకు హీరోయిన్ తన మామగారి వద్దకు వెళ్ళి తన బాబుని తనతో పంపేయమని అడిగే దృశ్యమే నన్ను అన్నింటికంటే ఎక్కువగా ఆకట్టుకున్న దృశ్యం. తెలుగు సినిమాలో ఉన్నన్ని పాటలు ఇందులో లేవనుకుంటాను. కొంతవరకూ ఆర్టు మార్కనే చెప్పాలి సినిమా తీసిన పద్ధతి. 1920ల నాటి ఆ ప్రాంతపు సంపన్న బ్రాహ్మణ కుటుంబాల జీవనశైలిని బాగా చూపినట్లు అనిపించింది నాకు.

ఇది చూశాక, వెంటనే నాకు కలిగిన ఆలోచన: ఇక భైరప్ప గారి పుస్తకాన్ని తిరిగి చదవక తప్పదు! ఆ ఆడియో పుస్తకం తెచ్చిన రమణ గారి పిల్లలకి అనేకానేక ధన్యవాదాలు!

Published in: on November 5, 2014 at 8:00 pm  Leave a Comment  
Tags:

హృదయ కాలేయం

ఈ సినిమా పోస్టర్ మొదట ఫేస్బుక్ లో చూసినప్పుడు “రాష్ట్ర సంపూర్ణేష్ యువత” అన్న క్యాప్షన్ చూసి చిర్రెత్తుకొచ్చింది, ఇంకా అతనెవరో ఒక్క సినిమా అయినా రాకముందే ఈ అభిమాన సంఘాలేమిటి అని. ఆ తరువాత, ఫేస్బుక్ లో ఎక్కడ పడితే అక్కడ ఇదే సినిమా గురించి మాట్లాడుతూండటంతో నిజం చెప్పాలంటే విసుగేసింది. కుల మత జాతీయ ప్రాంతీయ వృత్తి పరమైన భేదాలు లేకుండా. ప్రతి దాన్ని “ఆహా, ఓహో! ” అని పొగిడేయడమే ఆధునిక వేదమనుకోండి, ఈ సినిమా విషయంలో అది నామట్టుకైతే శృతి మించినట్లే అనిపించింది. వీటన్నింటివల్లా ఆ సినిమా రిలీజవడాన్ని నేనంత పట్టించుకోలేదు. అయితే ఆ సమయంలో కొన్ని రివ్యూలు ఆడిపోసుకోవడమూ, కొన్ని మెచ్చుకోవడమూ చూశాక కొంచెం ఆసక్తి కలిగిందన్న మాట వాస్తవం. ఇన్నాళ్ళ తరువాత మాటీవీ చానెల్లో యూట్యూబులో కనబడ్డంతో చూశాను మొత్తానికి.

ఇప్పుడు కథ గురించి, సంపూర్ణేష్ బాబు గురించీ చెప్పను కానీ, ఒక్క ముక్కలో చెప్పాలంటే – బాగుంది సినిమా. తెలుగు సినిమా పరువు తీశారు అని దీని గురించి కొందరు అంతర్జాలంలో ఆడిపోసుకోగా చూశాను. హహహ – తెలుగు సినిమా పరువుని వారసత్వంగా ఫీల్డులోకి ప్రవేశించి దున్నుతున్న వాళ్ళూ, తెలుగు మాట్లాడ్డం రాకున్నా మాట్లాడి తెగులు పుట్టిస్తున్న వాళ్ళూ అంతా హీరోలైపోయి, అసభ్యత కూడా హీరోయిజం చేసేసి; ఆడవాళ్ళని కించపరిచే డైలాగులు చెప్పడాన్ని “మగతనం” అని ఊదరగొట్టి, తొడలు గొట్టి – ఆల్రెడీ తెలుగు సినిమా పరువుని తీశేసారు ఇప్పటికే. వాళ్ళందరిని వదిలేసి హృదయకాలేయం బృందాన్ని ఆడిపోసుకోవడం దారుణం అని నా అభిప్రాయం. సరిగ్గా ఈ సినిమా కూడా అదే మూసలో, అవే పంచి డైలాగులతో, అవే నమ్మశక్యం కాని సన్నివేశాలతో, అవే హీరోయిజాలు, విలనిజాలతో ఉంది. ఇది నిఖార్సైన “తెలుగు” స్పూఫు. నిజానికి ఇది నాకు “తమిళ్ పడం”, దాని తెలుగు రీమేక్ “సుడిగాడు” కంటే కూడా చాలా నచ్చింది. ఇంకా ఈ సినిమా తెలుగు సినిమా పరిశ్రమ పరువు తీసింది అని భావించేవారు ఎవరన్నా ఎప్పుడన్నా ఈ టపా చదవడం సంభవిస్తే, వాళ్ళకి ఈ పేజి చదవమని తప్ప ఇంకేం సూచించలేను. ఇది తెలుగు సినిమా పరువు తీసిందంటే – పరువు ఆల్రెడీ పోయినట్లే. ఎందుకంటే ఇందులో కొత్తగా చెప్పిందేం లేదు – మెజారిటీ తెలుగు సినిమాలు ఎలా ఉంటున్నాయో సరిగ్గా అలాగే ఉంది సినిమా నా దృష్టిలో.

డైలాగులు చాలా బాగా రాశారు. నటీనటవర్గం అనుభవం లేనివారైనా ఎవళ్ళ ప్రయత్నం వారు చేశారు. వీళ్ళలో మహేశ్ గారు ఆకట్టుకున్నారు అందర్లోకీ. ఆయన తరువాత నాకు మెయిన్ విలన్ చాలా నచ్చాడు :-) పంచ్ డైలాగులు కొన్నైతే అసలు టూ గుడ్. కొంచెం అనుభవం ఉన్న నటులు చేసి ఉంటే ఇంకా బాగుండేదేమో సినిమా. చాలా చోట్ల టీవీ సీరియల్ ఫీల్ వచ్చింది – బడ్జెట్ పరిమితులేమో మరి. మొత్తానికైతే, ఈ ప్రయత్నం అభినందనీయం. ఏదో జరిగి మన సినిమాల్లోనూ మార్పులు సంభవించి పెద్ద హీరోల సినిమాలు మూసల నుంచి బయటపడాలని కోరుకుంటున్నాను. ఇతర భాషల్లో అన్ని రకాల సినిమాలూ సహజివనం చేస్తున్నట్లే తెలుగులో కూడా ఉండాలని ఆశిస్తున్నాను.

Published in: on September 18, 2014 at 2:58 pm  Leave a Comment  
Tags:

పెణ్, ఇందిర, సుహాసిని, నేను!

సాధారణంగా మేధావులు ఆడిపోసుకుంటూంటారు కాని, ఈ ఫేస్‌బుక్ వల్ల కొన్ని ఉపయోగాలున్నాయి. వాటిలో ఒకటేమిటంటే కొన్ని గొప్ప entertainment మార్గాలు తెలుస్తాయి. సినిమాలు, పుస్తకాలు వంటివన్నమాట. అలాగే నాకు “పెణ్” అన్న తమిళ టీవీ సీరియల్ గురించి తెలిసింది.

ఈ “పెణ్” అన్నది నటి-దర్శకురాలు సుహాసిని రాసి, దర్శకత్వం వహించిన కథల సంకలనం. యూట్యూబులో ఎనిమిది విడియో ఎపిసోడ్లు కనబడ్డాయి. రేవతి, శోభన, అమల, రాధిక వంటి ప్రముఖ నటీ నటులు అందరూ చెరో ఎపిసోడ్ లో ప్రధాన పాత్రలు ధరించారు. నాకైతే గొప్పగా నచ్చాయి కథలన్నీ. ప్రత్యేకం నన్ను ఆకట్టుకున్నవేమిటి? అని అడిగితే –

1. కథాంశాలు, కథల్లోని పాత్రలు – రోజు వారి జీవితంలో కనబడేవే. పాత్రలైతే నగరాల్లోని మధ్యతరగతి తమిళ కుటుంబాలు ఎలాగుంటాయో అలాగే ఉంటాయి, ప్రవర్తిస్తాయి. మామూలుగా అందరిళ్ళలో కనబడే తగాదాలు, సరదాలు, కష్టాలు, నష్టాలు – ఇవే కనబ్డ్డాయి కథల్లో.

2. కథలన్నింటిలో స్త్రీ పాత్రలు ప్రధాన పాత్రలు. కథలన్నీ స్త్రీల చుట్టే తిరుగుతాయి. మన సినిమాలు, మన సీరియళ్ళూ చిన్నప్పట్నుంచి చూస్తున్నా – ఇలాంటి కథాంశాలు అరుదనే చెప్పాలి. స్త్రీలు ప్రధాన పాత్రలుగా ఉండే ప్రస్తుత టీవీ సీరియళ్ళను చూసి సంతోష పడాల్సిన అంశాలేవి లేవు. వీటన్నింటి మధ్య, నన్ను కథాంశాల ఎంపికలోనే సుహాసిని చాలా ఆకట్టుకుంది.

3. నటీనటులు అందరూ ఎంతో ప్రతిభావంతులైన వారు. నటనారంగంలో పేరున్న వారు. వీరందరూ కలిస్తే ఇంక ఇంత మంచి కథలకి లోటేమిటి?

4. నేపథ్య సంగీతం (ఇళయరాజా) ది ఎక్కడెక్కడ అవసరమో అక్కడ మట్టుకే మెరిస్తే, ఆ మొదట్లో టైటిల్ విడియో అయితే అద్భుతమైన ఆలోచన!

“పెణ్” కథలు చూడాలన్న ఆసక్తి ఉంటే యూట్యూబులో Tamil serial penn అని వెదికితే కనిపిస్తాయి. సబ్-టైటిల్స్ లేవు కానీ, చాలా వరకు విషయం అర్థం కావొచ్చు – విషయాలు దైనందిన జీవితంలోనివి కనుక. అదీ వాటి కథ. ఆ విధంగా, చూసిన ఎనిమిది ఎపిసోడ్లలో మూడు తెగ నచ్చగా, మూడింటిలో పలు అంశాలు నచ్చాయి. దానితో ఇక సుహాసిని దర్శకత్వం వహించిన ఏకైక చలన చిత్రం “ఇందిర” చూడక తప్పింది కాదు.

ఆ సినిమా సుహాసిని గురించి నాకు “పెణ్” చూసాక కలిగిన అభిమానాన్ని గౌరవం దాకా తీసుకెళ్ళిపోయింది. ఏం సినిమా అండి అసలు! మొదటి సినిమా లా ఉందా దర్శకురాలికి? చాలా అనుభవం ఉన్న వాళ్ళలా ఉంది! నటీనటులు కూడా బాగా సరిపోయారు పాత్రలకి. అనూ హాసన్ కి తొలిసినిమా అయినా, ఇంత భారీ పాత్రని బానే నిభాయించింది. ఆవిడ పాత్రకి రాసిన డైలాగులు కొన్ని గొప్పగా ఉన్నాయి అసలు!

ఈ సినిమా పాటలు చిన్నప్పుడు విన్నాను. Nila Kagiradhu పాట ని తరువాత కూడా చాలాసార్లే విన్నాను. ఎప్పుడూ సినిమా చూసే బుద్ధి పుట్టలేదు. అలా ఎలా మిస్సయ్యాను! అని కొన్ని క్షణాలు దిగులు చెందాను కూడా ఇప్పుడు సినిమా చూశాక! సరే, సినిమా పాటలు చాలా బాగున్నాయని ఇప్పుడు మళ్ళీ కొత్తగా కనుక్కున్నాను. ముఖ్యంగా నాకు నచ్చిన పాట Ini Accham Accham Illai. గొప్ప పాట! కొరత ఏమిటంటే – సినిమా తెలుగులో చూడగలిగుంటే ఇంకా బాగుండేది. నా అమోఘమైన భాషా ప్రావిణ్యం వల్ల నాక్కొన్ని చోట్ల డైలాగులు, పాటల్లోని వాక్యాలు అర్థం కాలేదు :( మొత్తానికైతే మంచి దేశీవాళీ సినిమా అంటే ఇష్టం ఉన్న ప్రతి ఒక్కరూ చూడాల్సిన సినిమా!

మొత్తానికి సుహాసిని అంటే నాకు విపరీతమైన గౌరవ భావం, భక్తి భావం ఏర్పడిపోయింది ఇంక! సాధారణంగా నేను “అబ్బ! ఎలాగైనా వీరిని కలవాలి” అనుకున్న మనుషుల్లో నేను అలా అనుకునే నాటికింకా జీవించి ఉన్నవారు చాలా తక్కువ. వాళ్ళలోకి సుహాసిని ని కూడా చేర్చుకున్నాను దెబ్బకి! :-)

చివరగా, ఒక ఇంటర్వ్యూలో ఒక ప్రశ్నకి సుహాసిని ఇచ్చిన సమాధానంతో ఇంక ముగిస్తాను.

****
Question: You write for Mani, you dub for his films… what do you think of his cinema?

Answer: “Can we leave Mani out of this discussion? In none of Mani’s interviews is my work ever discussed. We are not a couple who feels one person is superior to the other; ours is a relationship of equals. Mani is as proud of my work as he is of his own. I’m not getting angry but I do not feel the need to go on and on about Mani.

I am a curator for a couple of big international film festivals. I recommend South Indian cinema to them. But I don’t recommend any of Mani’s movies because they recommend themselves. Whether I am acting, judging films or doing my show, nobody asks Mani how involved he is with those aspects of my career. So why should I be constantly asked questions about him”

Source: Times of India
****

Published in: on August 23, 2014 at 8:41 pm  Comments (1)  

కనుక్కున్న వాడిదే దేశం

ఇవ్వాళ ఒక వ్యాసం చదువుతూ దానిలో ఓ చిన్న కథ చదివాను – డింగుమని జ్ఞానబల్బు వెలిగిన సందర్భం ఆ క్షణం. ఇక్కడ నేను ఎవర్నీ ఏం అనడం లేదు – నాకీ కథ చాలా ఆసక్తికరంగా అనిపించింది. ఇదివరలో నాకెప్పుడూ ఇలాంటి అలోచన రాలేదు, కానీ ఇది చదవగానే కలిగిన మొదటి స్పందన – “అవును కదా!” అని. అందువల్ల పంచుకుంటున్నాను.

ఆ కథ ఇది:

“On September 24, 1973, an Ojibwe Indian chief from California, dressed in full regalia, landed in Rome and claimed possession of Italy “by right of dis- covery,” just as Christopher Columbus had claimed America nearly 500 years earlier. “I proclaim this day the day of the discovery of Italy,” he said.

“What right,” asked the chief, “did Columbus have to discover America when it had already been inhabited for thousands of years? The same right that I have to come now to Italy and proclaim the discovery of your country.”

Although the New York Times referred to this claim as “bizarre” (Krebs, 1973), the newspaper’s criticism only helped illustrate the chief’s point: It is bizarre to claim possession of a country “by right of discovery” when the country has long been occupied by other people. What the chief did in mak- ing his claim was to reverse people’s perspective and invite them to see the world from an American Indian point of view.”

ఇది చదివిన సందర్భం:
The Psychology of Prejudice, Stereotyping, and Discrimination అన్న వ్యాసం.
Source: Plous, S. (Ed.). (2003). Understanding prejudice and discrimination (pp. 3-48). New York: McGraw-Hill.
కోర్స్ ఎరా వెబ్సైటులో గల Social Psychology కోర్సులో ఆ ప్రొఫెసర్ గారు పంచుకున్న వ్యాసం అది. పబ్లిక్ గా పంచుకోడానికి అనుమతి లేదు.

Published in: on August 1, 2014 at 9:57 am  Leave a Comment  

నిశ్యాలోచనాపథం-32

(31వ భాగం ఇక్కడ)
*******
ఎండ కాస్తుండడంతో కళ్ళు బైర్లు కమ్మి మొబైల్ తళుక్కుమన్నదని భ్రమిశాను కాని, నిజానికి తళుక్కుమన్నవి నిశి కళ్ళు. ఆ తళుకులే మొబైల్ తెరమీద ప్రతిబింబించాయి అనమాట. ఈ ముక్క అర్థమై, నిశి కళ్ళను అనుసరించి నేనూ ఆ వైపుకి తిరిగాను.

ఎదురుగ్గా బండి కి స్టాండేసి రాజసంగా దిగి నిలబడ్డ కా.పు. దిగ్గున లేచి స్లో-మోషనులో నిశి ఇటువైపు నుండి అడుగులో అడుగేసుకుంటూ కా.పు. వైపుకి వెళ్ళింది. ఆయన చేతులు దూరంగా చాచి “రారమ్మని” పిలుస్తున్నట్లు నిలబడ్డాడు. ఈవిడ స్లో-మోషనే అయినా ఆట్టే దూరంలేదు కనుక రెప్పపాటులో ఆ చేతుల మధ్య ఉన్న గ్యాపులోకి జొరబడ్డం, ఆయన ఆవిడ్ని ఆ కౌగిలిలో బంధించడం జరిగిపోయాయి. వాళ్ళు అలా ఆ‌మత్తులో మునిగి తేలుతూండగా, వాళ్ళకి గొంతు సవరించుకుంటున్న శబ్దం వినబడి తేరుకుని ఆ కౌగిలి విదుల్చుకున్నారు. ఆ శబ్దం చేసింది నేనే. ఆ పైన ఏం చూడాల్సి వస్తుందో అని నా‌ టెన్షన్ నాది.

“ఎలా ఉన్నావు? చాలారోజులైంది కదూ మనం కలిసి?” అని పలకరించబోయాడు కా.పు.
ఒక పక్క ఎక్కడున్నానో… ఎందుకుండాలో….ఎన్నాళ్ళుండాలో…ఏమీ తెలియక అసహనం నషాళానికంటుతూంది నాకు. వీళ్ళేమో వీళ్ళ ప్రేమలూ దోమలూ అంటారూ…నన్నేమో అందరికీ దూరంగా ఇక్కడ పడేస్తారూ? అని పళ్ళు కొరుక్కుంటూ ఉండగా కా.పు. ఇలా అడిగే సరికి ఇంక కోపం అదుపుచేసుకోలేకపోయాను.
“మీతో కలిసిన వాళ్ళు బాగుపడ్డ దాఖలాలేవైనా ఉన్నాయా? ఎంతమంది కలిశారు? ఎంతమంది బాగుపడ్డారు? కలిసిన వాళ్ళకి, బాగుపడ్డ వాళ్ళకి మధ్య సంఖ్యలో తేడా ఎంత? ఈతేడాకి సాంఖ్యక ప్రాబల్యం ఉందా?‌ (నోట్: “సాంఖ్యక ప్రాబల్యం” – statistical significance కి నేను సృష్టించిన పదం). అసలు బాగుపడ్డానికి ప్రమాణం ఏమిటి?” – ఇలా నోటికొచ్చిందంతా అడగడం మొదలుపెట్టేసరికి కా.పు. బిత్తరపోయాడు.
నిశి అతని భుజాన్ని అదుముతూ – “అది అభిజ్ఞా వైరుధ్యం వల్ల వస్తున్న సంధి ప్రేలాపనలే” అని అతన్ని సాంత్వన పరచింది (నోట్: Cognitive Dissonance కి అభిజ్ఞా వైరుధ్యం అన్నది నిఘంటువులో దొరికిన తెలుగు అనువాదం).

నా ఆవేశం పొంగి పొర్లి చివరికి నిశబ్దంగా మారాక, నిశి కా.పు. తరపున మాట్లాడుతూ – “నువ్వు పిచ్చికోపంలో అడిగినా, మంచి ప్రశ్న వేశావు. ఇక ఈ విషయం ప్రాణికోటికి తెలియాల్సిన వేళ వచ్చింది.” అని దీర్ఘంగా నిట్టూర్చింది. నేను అయోమయంగా ఇద్దరి వంకా చూశాను. కా.పు. నావైపు భయంగా, నిశి వైపు ప్రేమగా, ఆ తరువాత ఇద్దరివైపుకీ అభావంగా చూశాడు.
“నిజానికి వీళ్ళు ఏది చేసినా పరమ శాస్త్రీయంగా చేస్తారు. శాస్త్రీయ పద్ధతులే వాడతారు. బాగుపడ్డం గురించి కొన్ని సాంఖ్యక ప్రాబల్య పరీక్షలు కూడా చేశారు కొన్ని వందలఏళ్ళ క్రితమే. అప్పటికింకా మీలోకంలో అసలు ఆ కాంసెప్టే లేదు కూడానూ” అంది.
“ఆహా, ఏం చేశారు? ఏం‌కనుక్కున్నారు?”
“అప్పుడు పరీక్షలు చేసిన వాళ్ళు ఇప్పుడు వేరే శాఖల్లోకి మారిపోయారు. డెస్క్ జాబ్స్. బాగుపడాల్సిన వాళ్ళెవారూ వాళ్ళ కంటబడరు”
“ఆహా, వాళ్ళ పరిశోధనా ఫలితాలు ఎవళ్ళో ఒకళ్ళకి తెలిసే ఉంటాయి కదా”
“హుం… అక్కడే ఓ చిన్న సమస్య”
“ఏమిటో…”
“వాళ్ళు కనుక్కున్నవన్నీ వాళ్ళు డాక్యుమెంట్ చేసేవాళ్ళు కానీ, మేకలు తినేశాయి అన్ని పరిశోధనాపత్రాలని”
“వాట్??”
“ఆ సమయంలో వీళ్ళ జాతి వాళ్ళకీ, మేకలకి మధ్య యుద్ధం నడిచేదిలే. వీళ్ళు మేకల్ని మేపడం మానేశారు మేకలు కోపమొచ్చి వీళ్ళ పరిశోధనలని సమాధి చేశాయి.”
“అంత post-modern జాతి కదా, కంప్యూటర్లు అవీ లేవా?”
“మేకలు నివసించేది కంప్యూటర్లోనే కదా. అవి తిన్నవి కంప్యూటర్ ఫైళ్ళే” – నిశి తాపీగా అన్నది.
“నీకివన్నీ ఎలా తెలుసు?” మరీ మాటమాటకీ ఎక్కడ అవాక్కవుతాంలే! అని నిట్టూర్చుకుంటూ‌ అడిగాను.
“వాళ్ళ జాతివాళ్ళు మీరు రామాయణ భారతాలు విన్నట్లు ఇవన్నీ వింటూ పెరిగి పెద్దవుతారు. కా.పు. (అన్న పేరెత్తగానే సిగ్గుపడుతూ) నాకు తన గురించి ఇదంతా చెప్పాడు… అని మళ్ళీ సిగ్గుపడింది.
తన కథంతా తన ప్రమేయం లేకుండా చెప్పినందుకు కా.పు. మొహంలో నిశి పట్ల గర్వం కనబడ్డది.
“అయితే ఇప్పుడేమిటంటావు? వాళ్ళు పరిశోధనలు చేశారు కానీ దానికి ప్రూఫు లేదంటావు?”
“అంతే”
“ఏడ్చినట్లుందిలే” అన్నాను నేను, ఇక ఆ అంశంపై మాట్లాడ్డం ఇష్టంలేక.

ఇంతలో అసలు సంగతి గుర్తొచ్చింది.
“అవును బాబు, అసలు ఈ చంపడం, రక్షించడం గోల ఏమిటి?” అని అడిగాను కా.పు. ని, మేమిక్కడికి వచ్చిపడ్డానికి కారణం గుర్తు తెచ్చుకుంటూ.
“చంపాలనుకోడం మా జాతి నిర్ణయం. బ్రతికించాలనుకోడం మా ప్రేమ నిర్ణయం” సినిమా ఫక్కీలో జవాబిచ్చాడు కా.పు.
“బ్రతకాలి అనుకోడం ఎవరి నిర్ణయం?” అని అడిగాను ఉండబట్టలేక.
“ఎవరైనా నిర్ణయించుకోవచ్చు కానీ, తమని తాము బ్రతికించుకోగలగడం ఎలాగైనా వాళ్ళ చేతిలో ఉండదు.” అన్నాడు కా.పు. నిర్లిప్తంగా.
“ఇప్పుడేం జరగబోతోంది?” నాకింక భయమేయడం మొదలైంది. ఏం చెప్పదల్చుకుంటున్నాడు? ఇక్కడ నాకేమైనా జరగబోతోందా? అన్నది అర్థం కాలేదు.

ఇదిలా జరుగుతూండగా వాళ్ళ వెనుక నాకు ఏదో ఆకారం ఈవైపుకి వస్తూ కనబడ్డది. దగ్గరికి వచ్చాక అర్థమైంది అది గాడదని. బాగా దిట్టంగా ఉంది. దాన్ని ఎదుర్కొని నెగ్గడం కష్టం అనిపించేలా ఉంది. నెమ్మదిగా అది మమ్మల్ని సమీపించింది. కాసేపట్లోనే కాపు వెనగ్గా నిలబడ్డది. అప్పుడే, ఆ క్షణంలోనే, నాకు ఏం జరుగుతూందో అర్థమయ్యేలోపు ఆ గాడిద కా.పు. ని ఎగిరి తన్నడం, కా.పు. నీళ్ళలో పడిపోవడం, కా.పు.కి ఈతరాదు మొర్రో అని లబలబలాడుతూ నిశీ గాడిదని కోపంతో ఒక్క తోపుతోసి నీళ్ళలోకి దూకడం జరిగిపోయాయి. షాక్ లో నేనేమీ మాట్లాడలేకపోయాను. ఆ గాడిదవైపుకి భయంభయంగా చూశాను. నాకూ ఈతరాదు కదా మరి! నన్నెవరు కాపాడతారు? ఆ సీనులో నాకంటూ ఎవరూ మిగల్లేదు కద!

“నన్ను గుర్తుపట్టావా?” అన్నది ఆ గాడిద, పైకి లేచి దుమ్ము దులుపుకుంటూ.
మనిషి రూపంలో వచ్చి మాట్లాడేవాళ్ళు ఐపోయారు, జంతువులు కూడానా! అని నిట్టూర్చాను.
“నేను, భయాన్ని. నీ భయాన్ని… అంటూ దగ్గరికొచ్చింది. ఎక్కి కూర్చోమనడానికో, ఎగిరి తన్నడానికో అర్థం కాక రెండడులు వెనక్కివేశాను, కొండవైపుకి. అప్పుడు గమనించాను – కొండ అంచులో ఉన్న ఓ మడుగు ఒడ్డున ఓ బక్కచిక్కిన కప్ప కూర్చుని గెడ్డంకింద చేయి పెట్టుకుని మరీ మా సంభాషణ ఫాలో అవుతోందని. రెప్పపాటులో కలిగిన ఉలికిపాటు వల్ల దిగ్గున లేచాను. ఆ కప్ప కూడా భయపడ్డట్లుంది నా ఆకస్మిక కదలికకి. నాకు భూతదయ కన్నా భూతభయం ఎక్కువ కనుక కెవ్వున కేకేసి రెండడుగులు పక్కకి జరిగాను. ముందు గాడిద, వెనుక కప్ప. పక్కకి జరగడం మినహా మార్గం లేదు.
ఆ కప్ప నాకన్నా ముందు తేరుకుని, “అర్రెర్రే, భయపడకు. నేను ధైర్యాన్ని. నీకోసమే వచ్చాను” అంది.
దుక్కలాంటి గాడిద సైజులో భయం, బక్కచిక్కిన కప్ప సైజులో ధైర్యం నాకు తోడుగా ఉండేందుకు వచ్చారన్నమాట. ఇదేదో అంతరిక్ష గూడుబుఠాణీలా (cosmic conspiracy అనమాట) ఉందనిపించింది.

(సశేషం)

Published in: on July 20, 2014 at 10:03 am  Comments (1)  
Tags:

రజనీకాంత్ నటించిన “శ్రీ రాఘవేంద్ర”

నాకొక రోజు ఉన్నట్లుండి రజనీకాంత్ నటించిన “శ్రీ రాఘవేంద్ర” సినిమా చూడాలనిపించింది. ఎందుకో మరి, అది మట్టుకు గుర్తులేదు. యూట్యూబులో దొరకడంతో తమిళంలో చూడ్డం మొదలుపెట్టాను. సినిమా మొదట్లో రజనీకాంత్ ఇచ్చిన ఉపన్యాసం వింటున్నప్పుడు తెలిసింది అది అతని నూరవ సినిమా అని. సినిమా బాగుంది. రాఘవేంద్ర స్వామి గురించి నాకేం తెలియదు కనుక చాలా ఆసక్తితో చూశాను చివరిదాకా. నన్ను ఆకట్టుకున్న కొన్ని అంశాల గురించి రాసుకోవాలనిపించింది. అవి ఇవి:

* రాఘవేంద్ర స్వామి చిన్నప్పుడు అతను, అతని గురువు “రామనామమొరు వేదమే” అని పాడుకుంటూ ఉండగా అతను పెద్దవాడై రజనీకాంత్ అవుతాడు. నాకా మాట “రామనామమొరు వేదనై” అని వినబడ్డది మొదట. అవాక్కయ్యా. తేరుకోడానికి ఒక రెండు సెకనులు పట్టింది – అప్పుడర్థమైంది అసలు వాళ్ళన్నది వేదమని ;) వేదన అన్నా నాకు ఆశ్చర్యంగా అనిపించదు లెండి – ఏ భక్తుడి కథలో సుఖాలెక్కువ ఉన్నాయి కనుక!! పాట చాలా నచ్చింది నాకు.

* ముఖ్యంగా రజనీకాంత్ గురించి చెప్పాలి. ఈయనపై నా అభిమానం గత కొన్నేళ్ళలో ఏర్పడ్డది. శివాజీ గణేశన్ కి మల్లే మొదట్లో నచ్చకపోయినా కాలక్రమేణా అభిమానించిన నటుడు. గొప్పగా చేశాడు ఈ సినిమాలో. అతని స్టయిల్ కి, అతని సినిమాలకీ చాలా భిన్నమైన వేషం ఇది. రాఘవేంద్రరావు టైపు దర్శకత్వం కూడా కాదు (అయినా కూడా ఆ లక్ష్మి-మనోరమ-ఇతర స్నేహితురాళ్ళ పాట నాకు చాలా అసందర్భంగా అనిపించింది, అది వేరే విషయం). అయినా నన్ను ఆకట్టుకున్నాడు. He is a star, in all aspects of the word! రాఘవేంద్రస్వామి చూడ్డానికి ఎలా ఉండేవారో పటంలో చూడ్డం మినహా నాకు తెలియకపోవడం వల్ల రజనీకాంత్ ఆహార్యంలో నాకాట్టే ఏమీ తేడా కనబడలేదు. ధన్యోస్మి. Ignorance is bliss, really!

* రాఘవేంద్రస్వామి గృహస్థాశ్రమంలో ఆయన భార్య సరస్వతిగా లక్ష్మి కొన్ని చోట్ల గొప్పగా నటించింది. సినిమా లో ఒక గంటా, పదిహేను నిముషాల తర్వాత వచ్చే దృశ్యంలో కుటుంబ పరిస్థితుల వల్ల ఇళ్ళలో పనిచేసేందుకు వెళుతుంది ఆమె. ఆ సమయంలో ఇతర బ్రాహ్మణ పెద్దలు వచ్చి ఆవిడ చేస్తున్న పనిని ఆక్షేపిస్తే ఆమె స్పందించిన తీరు – నా కళ్ళకి గొప్పగా కనబడ్డది.

* సరస్వతి దేవి కనబడి రాఘవేంద్రస్వామితో “కృతయుగంలో నీవు ప్రహ్లాదుడివి. మరో జన్మలో వ్యాసతీర్థుడివి, కలియుగంలో రాఘవేంద్రుడివి” అంటుంది. కెవ్వ్! అనిపించింది ఆ దృశ్యం నాకైతే. నాకు రాఘవేంద్రస్వామి గురించి ప్రచారంలో ఉన్న కథలేవీ తెలియవు కనుక!

* ఆయన సన్యాసం తీసుకున్నాడన్న బాధలో ఆయన భార్య బావిలోకి దూకి మరణిస్తుంది. ఆవిడ ఆత్మ ఆ తరువాత రాఘవేంద్రస్వామిని చూట్టానికి వస్తే ఆయన ఆమెని తొందరపడ్డావంటాడు. ఏమిటో – వాళ్ళకి గల ఆ పిల్లవాడు ఏమైనాడో! లోకకళ్యాణం కోసం కుటుంబాన్ని త్యాగం చేయాలనుకునేవాళ్ళు గొప్పోళ్ళు, సంసారిగా ఉండాలనుకుని జీవితం గురించి కలలు కనేవాళ్ళు మట్టుకు తొందరపడేవాళ్ళు…. అదనమాట. మామూలు మనుషులు, మామూలు మనస్తత్వాలను తక్కువ చేసి చూపడం ద్వారా హీరోలు ఎలివేట్ అవుతారు…. పౌరాణికమా? సాంఘికమా? అన్న తేడా లేదనుకుంటా ఈ ముక్కకి మట్టుకు :-)

* ఒకానొక సమయంలో సరస్వతి దేవి మానవరూపంలో రాఘవేంద్రస్వామిని ప్రార్థిస్తే ఆయన ఒక అగ్నిప్రమాదం నుండి ఆవిడని, ఆవిడ ఇంటిని కాపాడతాడు. ఆవిడ ఆయనకి ధన్యవాదాలు తెలిపితే, ఆయన “ఎందుకీ పరీక్ష?” అని అడుగుతాడు. “బిడ్డకి గోరు ముద్దలు తినిపించే తల్లి బిడ్డ చేత ఓ ముద్ద తినాలని ఆశించకూడదా? నేనూ అలా ఆశపడ్డాను.” అంటుంది ఆవిడ. అద్భుతంగా అనిపించింది నాకు ఆ దృశ్యం రాసిన తీరు.

* పాటలు అద్భుతంగా ఉన్నాయి. భక్తిభావం అలా పొంగి పొర్లుతోందంతే! (ఇళయరాజా సంగీతం. చాలా పాటలకి యేసుదాసు గానం)

మొత్తానికి సినిమాలో భక్తిభావం కన్నా కుటుంబ కథా చిత్రం భావం ఎక్కువగా కలిగింది నాకు. అయితే, అది నేను ఒక కంప్లైంట్ లాగా చెప్పడం లేదు. రాఘవేంద్రస్వామి జీవితం గురించి నాకు తెలియదు. ఈ సినిమాలో ఎంత నిజం ఉందో నాకు తెలీదు. అయితే, ఒక సినిమాగా ఆ కథలోని డ్రామా ఎలిమెంట్ వల్ల నాకు చాలా నచ్చింది సినిమా. అన్నట్లు ఈ టపాలో సినిమాలో నాకు బాగా నచ్చిన అంశాలని మాత్రమే ప్రస్తావించాను. ఇంకా సినిమాలో రాఘవేంద్ర స్వామి మహిమలు, ముఖ్యమైన భక్తుల ప్రొఫైల్స్ – ఇవన్నీ వస్తాయి. ఆయన మంత్రాలయం కి రావడం, సమాధి చెందడం వరకు కథ సాగుతుంది.

సినిమా చూడ్డంతో గతం గుర్తొచ్చింది. కర్నూలుకి దగ్గర కావడంతో మంత్రాలయానికి చిన్నప్పుడు రెండు మూడు సార్లు వెళ్ళినట్లు గుర్తు, వివిధ వ్యక్తులతో. ఈసారి దేశం వెళ్ళినపుడు వీలు చూసుకుని వెళ్ళాలనుకుంటున్నాను. భక్తి కారణాలకి కాదు సుమండీ! జీవన్ముక్తికి అంతకంటే కాదూ.. ఏదో కోల్పోయినవేవైనా దొరకబుచ్చుకుందామని కావొచ్చు. కోల్పోయినవేమిటో మట్టుకు ఇంకా తెలియదు. :-)

సినిమా తాలుకా తెలుగు అనువాదం కూడా యూట్యూబులో ఉంది. కానీ ప్రింటు అంత గొప్పగా లేదు. అందువల్ల నేను తమిళంలో చూశాను. సబ్-టైటిల్స్ లేవు తమిళ వర్షన్ కి.

Published in: on July 13, 2014 at 1:53 pm  Leave a Comment  
Tags:

Comments on the Editorial of “Machine Learning For Science and Society” issue

For whatever reason, I am more fascinated by the applied aspects of any research and Machine Learning (ML) is not an exception. While I use machine learning approaches in my work and studied basics during my masters (.. and on and off during my PhD now), I never found much information on what happens to all the hundreds of new algorithms proposed every year. How many of them actually get used by non-ML researchers working on some other problem? How many of them get used by others who want to solve some real-world problems?

I attended the Machine learning summer school in 2013, where, for two weeks, I was fortunate enough to listen to some of the best researchers in the field speak about ML in general and their work in particular. However, I got a feeling that the community is not so keen on a reality check about the applicability of these algorithms. So, basically, the questions remained.

Machine learning that matters” (Kiri Wagstaff, 2012) is an article I keep thinking about whenever this sort of discussion comes up with fellow grad-students. (My thoughts on it here). In the past few days, there have been a lot of short online/offline discussions about how an effort to do more evaluation on real-world scenarios/datasets is perceived by reviewers in various academic conferences (disclaimer: these discussions are not exclusively about ML but some of the people in these discussions happen to be grad-students working in ML).
We, with our own shortcomings and limitations drew some conclusions (which are not of interest to anyone perhaps) and I was reminded of another inspiring article that I thought about several times in the past few months.

The Article: Machine learning for science and society (Editorial)
Authors: Cynthia Rudin and Kiri L. Wagstaff
Details: Machine Learning (2014) 95:1–9
Url here

This article is an editorial for a special issue of Machine Learning Journal called “Machine Learning For Science and Society“. The issue is a collection of research papers that tackle some real life problems ranging from water pipe condition assessment to online-advertising through ML based approaches. While I did not go through all the papers in this edition yet, I think the editorial is worth a read to any person having a remote curiosity about the phrase “Machine Learning”.

It discusses the issues that arise when you decide to study the real-life impact of ML- What exactly counts as evaluation from the applied perspective? How much of this evaluation differs based on the application domain? How do domain experts see ML – do they look for a great model or a good model that is interpretable? How does the ML community see such research? What is ML good for? What is the need for this special focused issue at all? etc.,

I will not go on and on like this, but I would like to quote a few things from the paper, hoping its not a copyright violation.

The abstract:

“The special issue on “Machine Learning for Science and Society” showcases machine learning work with influence on our current and future society. These papers addressseveral key problems such as how we perform repairs on critical infrastructure, how we predict severe weather and aviation turbulence, how we conduct tax audits, whether we can detect privacy breaches in access to healthcare data, and how we link individuals across census data sets for new insights into population changes. In this introduction, we discuss the need for such a special issue within the context of our field and its relationship to the broader world. In the era of “big data,” there is a need for machine learning to address important large-scale applied problems, yet it is difficult to find top venues in machine learning where such work is encouraged. We discuss the ramifications of this contradictory situation and encourage further discussion on the best strategy that we as a field may adopt. We also summarize key lessons learned from individual papers in the special issue so that the community as a whole can benefit.”

Then, the four points starting from: “If applied research is not considered publishable in top ML venues, our field faces the following disadvantages:”

1. “We lose the flow of applied problems necessary for stimulating relevant theoretical work ….”
2. “We further exacerbate the gap between theoretical work and practice. …”
3. “We may prevent truly new applications of ML to be published in top venues at all (ML or not). …”
4. “We strongly discourage applied research by machine learning professionals. … “

(Read the relevant section in the paper for details.)

The paragraph that followed, where examples of a few applications of ML were mentioned:

“The editors of this special issue have worked on both theoretical and applied topics, where the applied topics between us include criminology (Wang et al. 2013), crop yield prediction (Wagstaff et al. 2008), the energy grid (Rudin et al. 2010, 2012), healthcare (Letham et al. 2013b; McCormick et al. 2012), information retrieval (Letham et al. 2013a), interpretable models (Letham et al. 2013b; McCormick et al. 2012; Ustun et al. 2013), robotic space exploration (Castano et al. 2007; Wagstaff and Bornstein 2009; Wagstaff et al. 2013b), and scientific discovery (Wagstaff et al. 2013a).”

Last, but not the least, the comments on inter-disciplinary research just had such an amount of resounding truth in them that I put the quote up in my room and a few others did the same in the inter-disciplinary grad school I am a part of. :-)

“..for a true interdisciplinary collaboration, both sides need to understand each other’s specialized terminology and together develop the definition of success for the project. We ourselves must be willing to acquire at least apprentice-level expertise in the domain at hand to develop the data and knowledge discovery process necessary for achieving success. ”

This has been one of those articles which I thought about again and again… kept recommending to people working in areas as diverse as psychology, sociology, computer science etc., to people who are not into academic research at all! :-) (I wonder what these people think of me for sending the “seemingly unrelated” article to read though.)

*****
P.S.: It so happens that an ML article inspired me to write this post. But, on a personal front, the questions posed in the first paragraph remain the same even for my own field of research – Computational Linguistics and perhaps to any other field too.

P.S. 2: This does not mean I have some fantastic solution to solve the dilemmas of all senior researchers and grad students who are into inter-disciplinary and/or applied research and at the same time don’t want to perish since they can’t publish in the conferences/journals of their main field.

Published in: on July 8, 2014 at 3:15 pm  Leave a Comment  
Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 100 other followers