language independence in NLP – some thoughts

In the last session of our reading group, we discussed the following article:

title: “On achieving and Evaluating language independence in NLP”
author: Emily Bender
Linguistic Issues in Language Technology, 2011.
url here
The article is an extended version of a 2009 writeup, about which I wrote here.

To summarize in few words, the article first discusses what does language independence in natural language processing system development mean – in theory and in practice. Then, taking linguistic typology as a source of knowledge, it suggests some do’s and don’ts for NLP researchers working for the development of language independent systems. I liked the idea that true language independence is possible only through incorporation of linguistic knowledge into the system design. It took me only a few seconds to convinced about it when I read that 2009 paper and my opinion did not change in the meanwhile. My experience in working with non-English language datasets in the meanwhile only boosted the opinion.

Reading the article with a bunch of people with a linguistic and not an engineering background this time gave me some new perspective. One most important thing I noticed is this: I think I can say it is fairly common among CS based NLP communities to claim language independence by assuming that the approach that works on one or two languages, several times closely related ones, will work on any other language. I never knew what linguists think about that. The linguists in our group first wondered how can anyone claim language independence in general and how difficult is it to claim language independence. We even briefly went into a philosophical discussion. As someone who started with NLP in a CS department, I should confess I never even thought of it like this until now. People in so many NLP papers claim language independence in an off-hand manner.. and I suddenly started seeing why it could be a myth. That is the “aha” moment for that day.

Anyway, coming back to the paper, after the section 4 where there are the Do’s and Don’ts, I found the section 5 incomplete. This is an attempt to explain how Computational Linguistics is useful in typology and vice-versa – but I did not get a complete picture. There were a couple of recent papers which test the applicability of their approaches on multiple languages from different language families (two examples I can think of from 2015 are: Soricot and Och, 2015 and Müller and Schütze, 2015)

Nevertheless, it is a very well written article and is a must read for anyone who wondered if all the claims of language independence are really true and if there is no implicit considerations that favor some language over the other in the development of natural language processing systems.

Thanks to Maria, Simon, Xiaobin and Marti for all a very interesting discussion!

Published in: on November 21, 2015 at 6:50 pm  Comments (1)  

Automatic question generation for measuring comprehension – some thoughts

In our weekly/fortnightly reading group here, we spent most of the past 2 months discussing about “automatic question generation”. We discussed primarily NLP papers but included a couple of educational research papers as well. NLP papers usually focus on the engineering aspects of the system and are usually heavy on computations required. Educational research papers primarily focus on performing user studies with some approach of question creation and then correlating the user performance with these questions to text comprehension. So, these are usually low on the computational part. That is roughly the difference between the two kinds of articles we chose to read and discuss.

Now, as we progressed with these discussions, and as more people (with diverse backgrounds) joined the group for a couple of sessions, I realized that I am learning to see things in different perspectives. I am now writing this post to summarize what I thought about these articles, what I learnt through these discussions, and what I think about the whole idea of automatic question generation at this point of time. I will give pointers to the relevant articles. Most of them are freely accessible. Leave a comment if you want something you see here and can’t get access. Questions here were of two kinds – factual questions from the text (Who did what to whom kind of things) and fill in the blank kind of questions where one of the key words go missing.

Let me start with a summary of the stuff we discussed in the past few weeks:
a) We first started with the generation of factual questions from any text i.e., the purpose of the system here is to generate questions like – “When was Gandhi born? Where was Gandhi born?” etc., from a biography page on Mahatma Gandhi. Here, we primarily discussed the approach followed by Michael Heilman. More details about the related articles and the released code can be seen here. Here, the primary focus of the approach has been to generate grammatically correct questions.

b) We then moved to more recent work from Microsoft Research, published in 2015, where the task of “generating the questions” is transformed by using crowd sourcing to create question templates. So, the primary problem here is to replicate the human judgements of relevant question templates for a given text, by drawing inferences about the category of the content in a particular section of text through machine learning. (I am trying to summarize in one sentence, but someone wanting to know more please read the article). The resource created and the features used to infer category/section will eventually be released here.

c) At this time, after a slight digression into the cognitive and psycholinguistic aspects of gap filling probabilities, we got into an article which manually designed a fill-in-the-blank kind of test which allegedly measures reading comprehension. They concluded that such kind of tests are quick to create, take less time to test, and still do what you want out of such test (i.e., understand how much the readers understood).

d) Naturally, the next question for us was: “How can we generate the best gaps automatically?”. Amidst a couple of articles we explored, we again picked an older article from Microsoft Research for discussion. This is about deciding what gaps in a sentence are the best to test the “key concepts” in texts. Again, the approach relies on crowd sourcing to get these judgements from human raters first, and then develops a machine learning approach to replicate this. The data thus created, and some details about the machine learning approach implementation can be found here.

Now, my thoughts on the topic in general:
a) To be able to generate real “comprehension” testing questions from any possible text, we should make sure that we are not falsefully ending up testing the ability of a reader to remember the text. So, I did not get a clear picture of how fill-in-the-blank questions avoid this pitfall. Generating who? what? kind of questions instead of fill-in-the-blanks perhaps to some extent covers this up. Yet, if these questions only require you to know that one sentence, how are they really measuring comprehension of the whole piece of text, when comprehension can include drawing inferences from multiple parts of the text?

b) One dis-satisfying aspect of all these readings has been that: people who do user-studies don’t talk about the scalability of their method beyond a laboratory setup and people who engineer technological solutions don’t discuss if these approaches are really working with real users in testing their comprehension. I was surprised that several NLP papers I read on the topic in the past weeks (apart from those mentioned above) talk about question generation approaches, evaluate on some dataset about the correctness or relevance of the “questions” generated (be it gap-filling or questions with a question mark). But, I haven’t seen anyone do an evaluation on the possible consumers of such an application. The only exception in my readings has been – Michael Heilman’s PhD thesis, where they evaluated their question generation approach as a possible assisting tool for teachers to prepare questions.

On one hand, I think this is a very interesting topic to work on, with all the possible commercial and not-so-commercial real-life impact it can have in these days of massive online education and non-conventional ways of learning. Clearly, there is a lot of work going on on various ways to generate questions automatically, which is a very useful method to have in such massive learning scenarios. We know what approaches “kind of” work and what don’t, in generating the questions as such. However, I wonder what exactly are we trying to achieve by not doing the final step of user evaluation with these computational approaches. If we do not know whether all the fancy approaches are going really doing what they are supposed to do (testing comprehension of the readers), what is the point? To use a Tennis term, the missing “follow throughfollow through” is a problem for much of this work remaining unusable for the actual consumers of this kind of work – teachers, learners and other such people in a learning environment. I am not a dreamer, so I know the difficulties in working across groups and I can guess the reasons for the missing “follow through” (especially, as someone currently in the academia!).

The only way I see the “follow through” being possible is in an ed-tech company, since they have to do the user evaluation to get going 🙂 Perhaps I should wait and see if new ed-tech startups working on learning analytics and measuring learning outcomes can come up with effective solutions. On that optimistic note, I should perhaps end my post for now.

Acknowledgements: I have benefited a lot from the comments on these papers by Magdalena Wolska, Maria Chinkina, Martí Quixal, Xiaobin Chen and Simón Ruiz, who attended some or all of these meetings in the past few months. Long live discussions! 😉

Published in: on October 22, 2015 at 4:06 pm  Comments (5)  

Queen of the desert

నిన్న నికోల్ కిడ్మన్ నటించిన Queen of the Desert అన్న సినిమా చూశాము. Werner Herzog దర్శకుడు. అతని సినిమాలు నేను ఇదివరలో ఏవీ చూడలేదు కానీ, అతని గురించి చాలా విని/చదివి ఉన్నందువల్ల – అదేమిటి, ఈయన హాలీవుడ్ లో పెద్ద రిలీజులు కూడా తీస్తాడా? అన్న ఆశ్చర్యం కూడా సినిమా చూడ్డానికి ఒక కారణం. సినిమా ఒక బయోగ్రఫికల్ డ్రామా అనే చదివినా కూడా, బయోపిక్ అని అనుకున్నాను నేను..దర్శకుడి పేరు వల్ల. Gertrude Bell అన్న ఆవిడ జీవితాన్ని సినిమాగా తీశారు అన్నారు. నాకు బెల్ గురించి మొదట్లో తెలీదు. సినిమా సందర్భంగానే తెలుసుకున్నాను. చాలా ఆసక్తికరంగా అనిపించింది. ఇప్పుడు ఈ నేపథ్యం లో సినిమా కెళ్ళి వచ్చాము. కట్ చేస్తే:

a) ఆవిడ కథ ఏమిటి? ఆ సినిమాలో ఆ కథ ఎంత? ఆవిడ జీవితంలో ఉన్న డ్రామా ని కథలో చూపించకుండా కొత్త డ్రామా అంతా పెట్టడం ఏమిటి? అప్పుడది జీవిత గాథ ఎలా అవుతుంది? ఈ విధమైన cinematic liberties అందరూ తీసుకుంటూనే ఉంటారు అనుకుందాము.. కానీ Herzog?? అనేకమంది గొప్ప దర్శకుల చేత గొప్ప దర్శకుడు అనిపించుకున్న Herzog? హాలీవుడ్ అందరినీ అలా మార్చేస్తుంది అనుకోవాలా? ఆయన సినిమాలేవీ చూడనందువల్ల నేనిలా ఏదేదో ఊహించుకుంటున్నానో ఏమిటో!

b) ఆ డ్రామా సంగతి అటుపెడితే, ఒక్కోచోట సినిమానా డాక్యుమెంటరీ నా? అని సందేహం కలిగేలా ఉంది కథనం. బహుశా గొప్పోళ్ళు అంతే, మనకి అర్థం కారు అని సరిపెట్టుకోవాలేమో.

c) ఇవి అటు పెడితే, సినిమటోగ్రఫీ మట్టుకు అద్భుతం. ఆ ఎడారులు, అరేబియా ప్రాంతాలు, భవనాలు-ఇళ్ళ ఇంటా బయటా – ఎంత గొప్పగా చూపించారో!! చూడ్డానికి రెండు కళ్ళూ చాల్లేదు.

d) నికోల్ కిడ్మన్ – 48 ఏళ్ళ మనిషి సినిమా మొదట్లో టీనేజర్ లాగ కనిపిస్తుంది 😮 అలా ఎలా కనిపిస్తారో! సినిమా అంతా ఆమె పాత్ర రూపురేఖలు, ఆహార్యం మారిన తీరు, దానిని ఆవిడ ప్రదర్శించిన తీరు- అద్భుతమే. బాగా ఎమోషనల్ దృశ్యాల్లో కూడా ఆట్టే కన్నీటి బొట్లు రాల్చకుండానే, నోటి నుండి మాట రాకుండానే ఆవిడ నటించిన తీరు నన్ను ఆశ్చర్యపరిచింది. ఇంకా చెప్పుకుపోవచ్చు కానీ, ఆమె కోసం ఈ సినిమా చూసినట్లైంది లాస్టుకి 🙂

ఆ విధంగా, వికీపీడియాలాంటి చోట చదివినపుడు కూడా బాగా ఆసక్తికరంగా అనిపించిన కథ సినిమాలో మట్టుకు కొంచెం సాధారణంగా అనిపించింది అనమాట నాకు. కానీ, Gertrude Bell అంటే ఒక విధమైన కుతూహలం కలిగింది. అందువల్ల ఈ Herzog గారిని క్షమించదల్చుకున్నా.

Published in: on September 30, 2015 at 5:34 pm  Comments (1)  

ఆంగ్ల వర్ణక్రమం – తెలుగు వారి తప్పులు

ETS సంస్థ వారు TOEFL పరీక్ష విద్యార్థులు రాసిన వ్యాసాలను కొన్నింటిని పరిశోధనల నిమిత్తం విడుదల చేశారు. అందులో 11 భాషలకు చెందిన వాళ్ళు రాసిన ఆంగ్ల వ్యాసాలు ఉన్నాయి. వ్యాసాలు రాసిన వారి ఆంగ్ల ప్రావీణ్యాన్ని మూడు వర్గాలుగా విభజించారు (beginner, intermediate, advanced). మా డిపార్టుమెంటులో దాన్ని వాడేవాళ్ళు ఉన్నందువల్ల నాకు దానికి access ఉంది. దానితో నేనూ ఏదో కాలక్షేపానికి unix command line సాయంతో (నేను వాడినవి – aspell, awk, sort) తెలుగు వాళ్ళ ఇంగ్లీషు రాతల్లో ఉండే వర్ణక్రమ దోషాలు – వాటిలోని వెరైటీ గురించి పరిశీలిద్దాం అనుకున్నాను. ప్రస్తుతం పోస్టులో కింద కనబడే సంగతులు ఈ corpusలో తెలుగువాళ్ళు రాసిన తొమ్మిదొందల వ్యాసాల ఆధారంగా వచ్చిన సంఖ్యలు. తొమ్మిదొందలే ఎందుకు? మిగితా ఎందుకు వాడలేదు అంటే – రేప్పొద్దున దీని ఆధారంగా ఎవళ్ళన్నా ఏదన్నా థియరీ సృష్టిస్తే, దాన్ని టెస్టు చేయడానికి మరి కొత్త వ్యాసాలు ఉండాలి కదా! ఇప్పటికిప్పుడు తెలుగు వాళ్ళ ఆంగ్ల వ్యాసాలు వెదుక్కోడం కన్నా ఆల్రెడీ ఉన్నవి వాడుకుందాం ఫస్టు అన్న ఉద్దేశంతో తొమ్మిదొందలే వాడుకున్నా, ఉన్న పదకొండు వందల్లో. మచ్చుకి ఓ పది పదాలకి తెలుగు వారి ఆంగ్లంలో ఉన్న వివిధ స్పెల్లింగులు ఇవిగో:

ఒక చిన్న హెచ్చరిక: వీటిలో చాలా మటుకు టైపింగ్ పొరబాట్లో, మరేవో అయి ఉంటాయి కనుక దయచేసి దీన్ని బట్టి ఎవో థియరీలు ఊహించుకుని దానికి నన్ను బాధ్యురాలిని చేయకండి. నేనేమి పరిశోధనాపత్రం సమర్పించడంలేదు అని గమనించ ప్రార్థన!

acadamic 20
acadamics 1
acadamis 1
academig 1
acadimic 1
acadmic 1
acaemics 1
accadamic 2
accademic 5
acedemic 7

furrter 1
furter 1
furthur 3
futher 7
futhur 1

incerease 1
incerese 1
incraese 1
incrase 2
increae 1
increse 5

knbowledge 1
knlowdge 12
knoldege 1
knoledge 4
knolwedge 1
knoweledge 1
knowkedge 1
knowldege 1
knowldge 2
knowlede 3
knowledege 5
knowledgw 1
knowlegde 5
knowlege 12
knowlendge 1
knowlwdge 1
knwledge 1
konowledge 1
konwledge 1

leaniong 1
learing 5
learnig 5
learnin 3
learnind 1
learniong 1
leerning 1

maintainance 2
maintainence 1
maintanance 1
maintance 1
maintanence 2

oppertunity 1
opportinuity 1
opportuinity 2
oppourtunity 1
oppurtines 1
oppurtiny 1
oppurtunity 9
oppuryunity 1

perticulal 1
perticular 30
pertucular 1
paricular 2
paritcular 2

peeople 2
peoeple 1
peole 10
peolpe 1
peolple 2
peope 3
peopel 4
peoplr 1
peple 8
peploe 1
pepole 2

young (1379)
yong 9
yonug 1
youbg 1
youg 2
youn 3
yound 1
younge 1
youngh 1
youngs 1

ఇలాంటి తరుచుగా కనబడే పదాలకి కూడా ఇంత వెరైటీగా రాస్తారనుకోలా! అదొక్కటే ఈ బ్లాగు టపా రాసుకోవడానికి కారణం. ఎవరన్నా భాషావేత్తలో, మరొకరో ఈ అంశం గురించి ఆసక్తి కలిగి ఉన్న పక్షంలో మొత్తం లిస్టు కావాలంటే వ్యాఖ్య వదలండి. కావాలంటే ఈమెయిల్ పంపగలను.

Published in: on July 16, 2015 at 2:00 pm  Comments (8)  


గత భాగం ఇక్కడ.

దుక్కలాంటి గాడిద సైజులో భయం, బక్కచిక్కిన కప్ప సైజులో ధైర్యం నాకు తోడుగా ఉండేందుకు వచ్చారన్నమాట. ఇదేదో అంతరిక్ష గూడుబుఠాణీలా (cosmic conspiracy అనమాట) ఉందనిపించింది. …

సాయం కోసం నోరు విప్పాలా, కళ్ళు మూసుకుని తప్పించుకున్నాననుకోవాలా? అన్నది అర్థం కాలేదు నాకు. భయం ముందుకొచ్చేసి నా పక్కనే నిలబడింది. ఎండ వల్ల ఆ నిలబడ్డమే నాకు గొడుగులాగ నీడనిచ్చింది. పైగా ఆ కప్పని కాలితో తన్ని నీళ్ళలోకి తోసేసింది.. కప్పలు సముద్రంలో ఉండగలవా? అన్న అనుమానం ఓ పక్క…కావాలనే ధైర్యాన్ని భయం చంపేస్తోందా? అన్న అనుమానం మరోపక్కా ఉన్నా, కిక్కురుమనకుండా ఏం జరుగుతోందో అని చూస్తూ ఉన్నా. భయం నీడలో నేను, నా తోడుగా భయం, నీళ్ళలో కా.పు, నిశి, ధైర్యం. ఇదీ సీను.

కొన్ని క్షణాలు మౌనంగా గడిచాయి. నోరు విప్పినా వినేవాళ్ళు లేరు కనుక, కళ్ళు మూసుకుని తప్పించుకున్నానన్న భ్రమలో పడితే కాలక్షేపం అవుతుందని తీర్మానించుకున్నాను. కళ్ళు మూయగానే, చిన్నప్పుడు అలా కళ్ళు మూయగానే మీదకి పొడుచుకువచ్చేవి..ఆ పిల్ల భూతాలు కనబడ్డాయి. ఉలిక్కిపడి కళ్ళు తెరిస్తే, ప్రశాంతంగా నవ్వుతున్న భయం.
“చాలా రోజుల బట్టీ చూస్తున్నా, నన్ను తప్పుకు తిరుగుతున్నావు” – ప్రసన్న వదంతోనే అన్నది భయం.
“ఊ” అన్నాను నేను సంభాషించడం ఇష్టం లేక.
“రోజూ నేను ముసుగు తన్నేదాకా నువ్వు ముసుగేసుకుని పడుకోవడం, నా కంటపడకూడదని గడియ వేసుకుని గదిలో కూర్చోవడం చూళ్ళేదనుకున్నావా?”
“అబ్బెబ్బే..” అన్నాన్నేను మొహమాటపడుతూనే దీనికెలా తెలిసిపోయిందా? అని ఆశ్చర్యపడుతూ.
“ఏమైనా నువ్వు విచిత్రమైన మనిషివి. ఓ పక్క నాతో సహజీవనం చేస్తూనే నన్ను తప్పుకు తిరుగుతావు. ఎందుకు?”
“నాకు ఎండ కావాలి”
“నీ తింగరివేషాలొకటి ఉన్నదానికితోడు” అని విసుక్కుంది భయం.
“నాకు ఎండ కావాలి”
“అంటే నన్నెళ్ళిపొమ్మనే కదా?” అంటూ పక్కకి జరిగిందది.
నేను ఒక్క ఉదుటున పైకి లేచి ఒళ్ళు దులుపుకున్నా. నిజం చెప్పేయడం నయం అనుకున్నా. గాఢంగా ఊపిరి పీల్చుకుని –
“సరే, నిజం చెబుతాను. నేను రోజంతా నిన్ను తల్చుకోవడం నిజమే. నీకోసమే కుదిరినప్పుడల్లా చీకటిని కౌగిలించుకోవడమూ నిజమే. కానీ, నీతో మాట్లాడ్డం మట్టుకు ఇష్టం లేదు.”
“ఎందుకు? ఎవరూ నాతో కలిసి ఉండేందుకు ఇష్టపడరు, నా గురించి మాట్లాడుకుంటూంటారు గానీ. నువ్వేమో కలిసి ఉండాలంటావు. మాట్లాడకూడదంటావు. నా గురించి ఎక్కడా ఎవరికీ చెప్పవు”

రెండడుగులు ముందుకేసాక మళ్ళీ ఇసుకలో కూర్చోవాలి అనిపించింది. కూర్చుని ఇసుక వైపు చూస్తూంటే గవ్వలు కనబడ్డాయి.ఏవో రెండు గవ్వలు ఏరాను. మట్టి అంటుకుని ఉండటంతో ఉఫ్- మని ఊదాను.
“గవ్వలు! నాకవంటే ఎంతో ఇష్టం” అన్నది భయం తన్మయత్వంతో.
మరి నాలుగేరాను ఈ పాటికి. “ఏ రంగువి ఇష్టం?” అన్నాను
“అన్నీ ఇష్టమే. చిన్నవి ఎక్కువ ఇష్టం. వాటిలో నల్లటివి మరీ ఇష్టం” ఆశగా చెప్పింది.
“నేను ఏరిన నాలుగులో రెండు నల్లవి. వెనక్కి తిరిగి మాట్లాడకుండా దోసిలి చూపించాను”
ఇలా చూడగానే అలా నాలుగూ తీసేసుకుంది. వెంటనే మళ్ళీ ముందుకు వంగి, “నాకు ఇస్తావా?” అని అడిగింది నా చేతిలో పెట్టేస్తూ.
“నీకోసమే. ఇంకా కావాలా?”
“వద్దులే… నీకెందుకూ శ్రమ.. నేను ఏరుకుంటా తరువాత” అంది భయం మొహమాటపడుతూ.
“మొహమాటం ఎందుకు?” అంటూ మరిన్ని ఏరడం మొదలుపెట్టా. పైకి ఏం అనకపోయినా భయం ఆశ్చర్యంతో కూడిన ఆనందంతో నన్ను ఇక ఆపదు అని క్రీగంట చూశాక అర్థమైంది.

కొంచెం కొంచెంగా ఎండ తగ్గుతోంది. దానితో సరిగ్గా కనబడ్డం లేదు నల్లటి గవ్వలు. నేను కొంచెం దీక్షగా చూడాల్సి వస్తోంది. ఇసుకలో పాకుతూ ఒకటీ అరా కనబడ్డప్పుడు ఏరుతూ ముందుకీ వెనక్కీ తిరుగుతూ ఉన్నాను. గుప్పెడు నిండితే వెళ్ళి దానికి ఇచ్చేద్దాం అనుకున్నాను.
“తెల్లటివి కూడా ఏరేదా?” అన్నాను, తెలుసుకుందామని.
“ఎందుకూ నువ్వు ఇంత కష్టపడ్డం? నాక్కావాలంటే నేను ఏరుకుంటా కదా”
“తెల్లటివి కూడా ఏరేదా?”
కొన్ని క్షణాల మౌనం తరువాత – “సరే ఏరుకో. పిల్లలకి పంచుతా ఇంట్లో” అంది నిర్లిప్తంగా.
తెల్లవి కూడా ఏరడం మొదలుపెట్టాక కొంచెం సక్సెస్ రేట్ పెరిగింది ఇసుక రేణువుల్లో చిన్ని గవ్వల్ని వెదుక్కోడంలో. దానితో వేగం పెరిగింది.

అయినా, గుప్పెడంత గవ్వలు రావడానికి చాలా సమయం పట్టింది. అంతసేపు అలా ఆ ఫోజులో కూర్చున్నందుకు ఒళ్ళు నొప్పులు మొదలయ్యాయి. నెమ్మదిగా లేచి ఒళ్ళు విరుచుకుంటూ అక్కడే కూర్చుని చోద్యం చేస్తున్న భయం ముందు నా జేబురూమాలు పరచి దాని మీద గవ్వల్ని రాసిలా పోశాను. దాని కళ్ళలో మెరుపు. “థాంక్స్. చాలా థాంక్స్” – నిజాయితీగానే అన్నట్లు అనిపించింది నాకు. నేను కొంచెం బలం పుంజుకున్నట్లు అనిపించింది. నాకు భయానికీ మధ్య ఉన్న అసమానత కొంచెం తగ్గినట్లు అనిపించింది. దానితో నాకో ఆలోచన వచ్చింది. పట్టిన చెమట్లు తుడుచుకుంటూ, ఇంకొంచెం ముందుకెళ్ళి మళ్ళీ ఏరడం మొదలుపెట్టాను. ఇలా కాసేపు సాగింది. నేను ఏరడం, వీలైనప్పుడు వెళ్ళి దాని ముందు గవ్వలు పోయడం…మళ్ళీ రావడం. కొంచెం సేపయాక అలసట. అసలుకైతే అలాగే ఇసుకలో పడిపోయి కాసేపు పడుకుంటే బాగుండు అనిపించింది. కానీ, నేను ఊహించినట్లు జరుగుతుందా లేదా అన్న ఉత్కంఠ నన్ను తిన్నగా నిలువనీయలేదు.

కళ్ళు బైర్లు కమ్మడం మొదలైంపుడు ఒకసారి ఆపి వెనక్కి తిరిగి చూశాను. ఆ గవ్వల సంఖ్య పెరిగే కొద్దీ భయం సైజు తగ్గుతూ ఉండడం నేను గమనించాను, అది గమనించకపోయినా. ఇపుడు అది నన్ను అటాక్ చేసే స్థితిలో లేదేమో అనిపించింది. అది కూడా గవ్వల్ని చూసుకుని మురిసిపోవడంలో నన్ను పట్టించుకోలేదు. దానితో, ఏదైతే అది అయిందని, పైకి లేచి మసకబారిన కళ్ళతోనే సముద్రం వైపుకి తూలుతూ నడవడం మొదలుపెట్టాను. కళ్ళు మూతలు పడుతున్నాయి. అడుగులు తడబడుతున్నాయి. అసలీ స్థితిలో నీళ్ళలోకెళ్ళి ఏం చేయలని? అని నన్ను అడగడానికి అక్కడ ఎవరూ లేరు కదా. పైగా నాకు ఈత కూడా రాదు. భయం నన్ను మింగేసేలోపు ఎక్కడికైన మాయం కావాలి – కానీ అసలెక్కడున్నానో తెలీదు కనుక ఎక్కడికీ పోలేను. వెనకున్న గొయ్యికన్నా ముందున్న నుయ్యి నయం అనిపించిందో ఏమిటో… చివరికి నీళ్ళ దగ్గరికి వచ్చేశా. కాలికేదో తగిలింది.

మూసుకుంటున్న కనురెప్పల్ని బలవంతంగా తెరుస్తూ కిందకి చూడబోతూండగా కనబడ్డాడు ఎదురుగ్గా ఆరడుగుల యువకుడు! రెండడులైనా దూరం లేదు మా మధ్య. ఇంతలో అంత దగ్గరగా ఎలా వచ్చాడు? ఎవరితను? అసలు ఇప్పటిదాకా మనుషులెవరూ కనబడలేదు కదా! అతను నా వైపుకి ఆరాధనాభావంతో చూస్తున్నాడు. “వామ్మో, ఆ చూపేంటి? వీడికేం అర్థమైందో నా అవస్థ చూసి” అనుకుంటూ ఉండగా నా అలసట కాసేపు ఎగిరిపోయి నాకు ఆలోచించే శక్తిని ఇచ్చింది. కళ్ళు కూడా నాక్కలిగిన ఉలికిపాటు వల్ల కునుకు తీయడం ఆపాయి.
“మీరు…నువ్వు…ఎలా వచ్చావు??” అన్నాను ఏమనాలో తోచక.
“నీ వల్లే!” అన్నాడు అతను అదే ఆరాధనాభావంతో.
నేను అయోమయంగా చూస్తూండతం తో అతను “frog prince” కథ ఎప్పుడూ చదవలేదా? అన్నాడు.
“చదివాను కానీ…నేనసలు ఇందాక ధైర్యాన్ని ముద్దుపెట్టుకోలేదు కదా..”
అతను నిండుగా నవ్వేసి “అదా… ఇందాక భయం నన్ను తన్నాక నేను ఆ నీళ్ళు మరీ ఉప్పగా ఉండటంతో అక్కడ ఉండలేక అవస్థ పడుతూ ఇక్కడిక్కడే తిరుగుతూ ఉన్నా అప్పట్నుంచీ. నువ్విలా నడుస్తూ వచ్చి నీ కాలు నాకు తగిలేసరికి, నా పూర్వ రూపం వచ్చేసింది. నీకెలా కృతజ్ఞతలు చెప్పాలో తెలీడం లేదు” అన్నాడు.
“అంటే నువ్వు ధైర్యానివా?”
“అయితే, కథలో లాగ నన్ను పెళ్ళాడి శాశ్వతంగా నాతో ఉండిపోతావా?” అని ఆశగా అడిగాను. అతగాడు అందగాడే కానీ, నేనడిగింది అందుక్కాదు. ఎక్కడ అడుగేయాలన్నా ధైర్యం నాకు అవసరం కనుక!

“చ చ… నిన్నా? నో నో!” అని వికారంగా మొహం పెట్టి అనేసి మళ్ళీ “సారీ, నా ఉద్దేశ్యం అది కాదు” అన్నాడతను మళ్ళీ కొంచెం బాధపెడుతూ.
“మరి ఏది నీ ఉద్దేశ్యం” అన్నా చిరాగ్గా, నా నిరాశను కప్పి పెట్టుకుంటూ.
“భయాన్ని తాత్కాలికంగా ఏమార్చగలిగిన ఓ భయస్తురాలు నన్ను తాకితే శాపవిమోచనం అవుతుందంటేనూ… అది నువ్వే అని తెలిసి నువ్వు ఇక్కడికి ఎప్పుడొస్తావా? అని అప్పట్నుంచి ఎదురు చూస్తూ ఉన్నా…చాలా ఏళ్ళ బట్టీ” అన్నాడతను.
“అసలు నేనని నీకెవరు చెప్పారు?”
“నా స్నేహితులు ఉన్నార్లే…” అన్నాడతను నసుగుతూ.

అప్పటికి నాకు అనుమానం మొదలైంది. ఇక్కడికి నేను ఎలా వచ్చానో గుర్తు తెచ్చుకుంటూ అడిగాను –
“ఎవరు నీ స్నేహితులు?”
“నిశి, కా.పు.”
ఇంతలో కెవ్వుమన్న కేక వినబడింది. గవ్వల మాయ లోంచి బయటపడ్డా సైజు తగ్గిపోయిన భయం ఏదో ఒకటి చేయాలని నా మీదకు రాబోతూ, ఈ రహస్యం గురించి వినగానే విరుచుకుపడిపోయింది.
ఇదంతా వీళ్ళ కుట్రా!! అని నేను ఆశ్చర్యపోయి, ఆవేశంతో ధైర్యం కాలరు పట్టుకోబోతూ ఉండగా నీళ్ళలో చలనం మొదలైంది.

ఇద్దరం అటు తిరిగాము. నీళ్ళలోంచి ఒక పెద్దాయన, చెరో పక్క నిశి, కా.పు. నడుచుకు వస్తున్నారు! ఆయన ఒడ్డు దాకా వాళ్ళతో నడిచి, ఇంక వెళ్ళండి అంటూ ధైర్యం వైపు ఆశ్చర్యంగా చూసి పలకరింపుగా నవ్వాడు. సముద్రుడు అనుకుంటాను – ఆయనెవరన్నది అడిగి కనుక్కునే లోపు నా వైపు చూసి మొహం చిట్లించుకుని, డుబుంగుమని నీళ్ళలోకి దూకి మాయమైపోయాడు.

(దాదాపు ఏడాది తరువాత ఈ నిశ్యాలోచనాపథంలోకి రావడానికి స్పూర్తి అమెరికన్ రచయిత Raymond Carver రాసిన Kindling అన్న కథ.)

Published in: on May 24, 2015 at 12:26 pm  Leave a Comment  

గూగులించు ప్రక్రియ వివరణ – తెలుగు పద్ధతులు

ఏదో బాగా తెలివిగా ఆలోచించాననుకొని ఆ శీర్షిక పెట్టాను గాని, నిజానికి విషయం ఏమిటంటే, ఇవ్వాళ Google the verb అని ఒక వ్యాసం చదివాను. వ్యాసకర్త Adam Kilgarriff ఈమధ్యనే (గత వారాంతంలో) మరణించిన ప్రముఖ computational linguist, Lexical Computing Ltd. అన్న కంపెనీకి డైరెక్టరు.

వ్యాసం వివరాలు కావాలంటే:
Google The Verb​
Adam Kilgarriff
Language Resources and Evaluation Journal, 44 (3), pp 281-290
ఆ లంకె ఉచితం గా చదవొచ్చో -“అనుచితమో” నాకు తెలియదు కనుక, ఆయన వెబ్సైటులో పెట్టిన లంకె కూడా ఇస్తున్నా.

జనం గూగుల్ అన్న పదాన్ని క్రియాపదంగా వివిధ భాషల్లో ఎలా వాడుతున్నారు? అని పరిశీలన. ఏందుకు? ఏమిటి? ఎలా? అన్నది ఆ రిపోర్టులో చదువుకోగలరు.

ఆయన అక్కడ 19 భాషల్లో వాడుకను గురించి రిపోర్టు రాశారు. మూడు భాషలకి (పర్షియన్, రొమేనియన్, ఐరిష్) భాషలకి గూగుల్, ఒక భాషకి బైడూ (చైనీస్) శోధనా యంత్రాలను వాడారు. తక్కిన వాటికి వాళ్ళ కంపెనీ అంతర్జాలం నుండి సేకరించిన మెటీరియల్ వాడుకున్నారు.

తెలుగు వాడుక గురించి రెండే ఉదాహరణలు ఉన్నాయి -“గూగుల్ చేసి, గూగుల్ చేశాడు”. ఉదాహరణకి ఆంగ్లంలో – “గూగుల్ ఇట్” అని ఎవరన్నా చెప్పారనుకోండి – తెలుగులో సమానార్థకంగా – “గూగుల్ చేయి”, “గూగుల్లో చూడు”, “గూగుల్ నుండి కనుక్కో”, “గూగుల్ ని అడుగు” ఇలా రకరకాలుగా చెప్పొచ్చు కదా.. “ఆయొక్క గూగుల్ యొక్క అభిప్రాయం ఒక పర్యాయం కనుక్కుని నీ యొక్క ప్రశ్న యొక్క సమాధానాన్ని పొందు” అని కూడా చెప్పొచ్చు. దానితో నాకు కుతూహలం కలిగింది – జనం గూగుల్ వాడకం గురించి ఎన్ని రకాలుగా రాస్తారు తెలుగులో అని. దానితో రకరకాల విభక్తి ప్రత్యయాల సాయంతో గూగుల్ ని ఈ విషయమై ప్రశ్నించి, ఎన్ని “శోధనా ఫలితాలు” అందిస్తోందో అని చూశాను (అలా చూడకండి.. ఏదో, అదో తుత్తి!).

ని, ను, నుండి, లో, కి, కు, యొక్క, చే* (అంటే చే తో మొదలయ్యే కొన్ని క్రియాపదాలు అని భావము) – ఇవి చూశా ఇవాళ. శోధనా ఫలితాల్లో వచ్చిన రిజల్ట్స్ జాబితా ఇదీ: (క్వెరీ ఉదాహరణకి “గూగుల్ తో” అని కోట్స్ లో ఇచ్చాను)

గూగుల్ ని – 457 (గూగుల్ని అడిగాను టైపు వాక్యాలు అనమాట)
గూగుల్ని – 631 (పై లాంటివే, గూగుల్ ని, ని నీ కలిపేసి ఉన్నవి)
గూగుల్ ను – 1520 (గూగుల్ ని బదులు గూగుల్ ను)
గూగుల్ను – 735 (గూగుల్ ని, ను ని కలిపేసినవి)
గూగుల్ నుండి – 2880 (గూగుల్ నుండి తెలుసుకోవడం లాగ)
గూగుల్ చేసి – 457 (గూగుల్ చేసి చూడు, అప్పు చేసి చూడు టైపులో)

గూగుల్ కి – 884 (గూగుల్ కి చెప్పు టైపు భావుకత కావొచ్చు)
గూగుల్కి – 365 (గూగుల్కి బుద్ధి లేదు టైపు ఫ్రస్ట్రేషన్ కూడా కావొచ్చు)
గూగుల్ కు – 1350
గూగుల్కు – 3010
గూగుల్ యొక్క – 563
గూగుల్యొక్క -0
గూగుల్ లో – 6860 (గూగుల్ లో వెదికితే కనిపిస్తుంది టైపు వాక్యాలు)
గూగుల్లో – 11,300 (పై రకానివే, పదాల మధ్య స్పేస్ లేకుండా)

ఇపుడు ఈ పిడకలవేటలో నాకు ఆసక్తి కలిగించిన అంశాలు రెండు:
మొదటిది: నేను గూగుల్ని/గూగుల్ను బాగా ఎక్కువగా వాడి ఉంటారేమో అనుకున్నా (మాలతీ చందుర్ నన్ను అడగండి తరహాలో ఆలోచించాలెండి!)
రెండవది: నేను ఆ విభక్తి ప్రత్యయం కలిసిపోయి ఉన్న పదాలకి ఎక్కువ ఫలితాలు వస్తాయల్నుకున్నా (గూగుల్ లో vs గూగుల్లో). కానీ, కొన్నింట్లో అది నిజమైంది, కొన్నింటికి కాదు. ఉదా: “గూగుల్ లో” కంటే “గూగుల్లో”కి ఎక్కువ ఫలితాలు వచ్చాయి. కానీ, “గూగుల్కి” కంటే “గూగుల్ కి” కి ఎక్కువొచ్చాయి. ఎందుకలాగ? అంటే నాకు తెలీదు.

పన్లోపనిగా తెలుగు వారి వ్యావహారికంలో గూగుల్ అమ్మాయా? అబ్బాయా? అన్నది కూడా పరిశీలించా.
గూగులుడు – 1
గూగులన్న – 2
గూగులక్క – 1
గూగులయ్య – 184
గూగులమ్మ – 1050
-బహుశా చివరి పదం రానారె గారి గూగులమ్మ పదాల వల్ల అలా ప్రచారం పొందిందేమో 🙂 మొత్తానికి గూగుల్ అమ్మే లాగుంది తెలుగులో.

ఇంకా ఏమేం గమనించొచ్చు? అన్నది ఇంకా ఆలోచించలేదు (“if you torture it enough, you can get it to confess to anything” అని డేటా గురించి సామెత). ఇక్కడెవరో పనిలేని మంగలి సామెత గుర్తు తెచ్చుకుంటూండవచ్చు. Kilgarriff గారి మరణం గురించి విన్నాక మౌనం పాటించే బదులు ఆయన రాసినదేదన్నా కాసేపు చదువుదాం అని అటు వెళ్తే ఇది కనబడింది. దానితో, ఈ బాట పట్టాను అనమాట.

Published in: on May 19, 2015 at 11:49 am  Comments (1)  

Unnal Mudiyum Thambi – నా వల్ల మట్టుకు కాదు బాబూ!

నిన్న అంతర్జాల విహారంలో ఉండగా, ఈ “ఉన్నాల్ ముడియుం తంబీ” అన్న సినిమా గురించి వ్యాసం కనబడ్డది. అప్పుడు తెలిసింది నాకు రుద్రవీణ సినిమాకి ఒక తమిళ రీమేక్ ఉందని. గత రెండు మూడేళ్ళలో నేను చూసిన చాలా తమిళ్ సినిమాలు నాకు నచ్చడం వల్లా, దర్శకుడు బాలచందర్ తమిళుడు కావడం వల్లా – తమిళ సినిమా తెలుగు కంటే ఇంకా బాగుంటుంది కాబోలు అనుకుని మొదలుపెట్టాను.

సినిమా తమిళ టైటిల్ కి అర్థం – “తమ్ముడూ, నువ్వు సాధించగలవు” అని… “నమ్మకు నమ్మకు ఈ రేయిని” పాట ఈ సినిమాలో “ఉన్నాల్ ముడియుం తంబీ తంబీ” అని టైటిల్ సాంగ్. అదొచ్చే వేళకి నేను తంబిని కాకపోయినా “ఎన్నాలె ముడియాదు అన్నా” ((ఈ సినిమాని భరించడం) నా వల్ల కాదు అన్నా!) అన్న స్టేజికి వస్తూ ఉన్నాను… వస్తున్నా, వచ్చేశా అనుకున్నా చివరికొచ్చేసరికి ఇంక. ఎందుకూ అంటే – సినిమా తీసిన పద్ధతి. అసలుకే అనవసర మార్పులు కొన్ని. ఆ హీరో అల్లరి చేష్టలు, వంటింట్లో పాట వగైరా అనవసరం అనిపించింది. పాట బాగుంది కానీ, చాలా అసందర్భంగా అనిపించింది. సరిగా establish చేయని సన్నివేశాలు (రమేశ్ అరవిందు ప్రేమ కథ వంటివి)… అంతా మహా చిరాగ్గా అనిపించింది నాకు తెలుగుతో పోల్చుకుంటే. తెలుగులో చూడకుండా చూసుంటే ఎలాగుండేదో! అన్నింటికంటే దారుణం – “లలిత ప్రియ కమలం” పాట తీసిన విధానం. బాబోయి..ఏమిటది? ఆ మంచులో జారుతూ డాన్సులేంది? ఆ ముద్దు మురిపాలేంది? దానితో పోలిస్తే, ఈ సినిమా మూడ్ కి అనుగుణంగా తెలుగులో పాట ఎంత బాగుందో! తెలుగులో కూడా మంచులో తీసిన దృశ్యాలున్నాయి కానీ – అవెలా తీశారు? ఇవెలా తీశారు!!

సినిమా మొత్తంలో కమల హాసన్ అక్కడక్కడా బాగున్నట్లు అనిపించగా, ప్రసాద్ బాబు, మనోరమ మట్టుకు నచ్చారు నాకు. జెమినీ గణేశన్ తెలుగులో చేసినంత గొప్పగా అనిపించలేదు నాకు – మేకప్ తో సహా. అలాగే, హీరోయిన్ నాన్నని కలవడానికి వెళ్ళిన సీను (మన తెలుగులో రండి రండి రండి పాట ఉన్న చోట) కూడా నచ్చింది నాకు, తెలుగు అంత క్రియేటివ్ గా లేకపోయినా. సీత శోభనని ఇమిటేట్ చేసినట్లు అనిపించింది కొన్ని చోట్ల.

రుద్రవీణ సినిమా నాకు బాగా ఇష్టమైన సినిమాల్లో ఒకటి. ఇపుడు పాప ప్రక్షాళనగా ఆ సినిమా మూడు గంటలైనా సరే కూర్చుని చూడాలి ఇక! దాదాపుగా ఒకే వయసు నుండి తమిళ-తెలుగు సినిమాలు రెండూ చూస్తున్నా. సాధారణంగా నాకు తమిళ పక్షపాతం ఉందనిపిస్తుంది సినిమాల విషయంలో. ఇదే మొదటిసారి అనుకుంటా పోల్చుకుని తెలుగు సినిమా వందరెట్లు నయం అనిపించిన ఉదంతం. ఇదే ముక్క ఒకరితో చెప్పుకుని వాపోతూ ఉంటే, “వాళ్ళు తెలుగు సినిమా లాగ తీయాలి అనుకుని అలా తీసుంటారులే” అన్న ఓదార్పు వాక్యం లభించింది, లలిత ప్రియ కమలం పాట గురించి.

అంత అందమైన మొహమేమిటి? ఆ పేరేమిటీ? అని చిరంజీవి తెలుగు సినిమాలో చాలాసేపు వాపోతాడు హీరోయిన్ పేరు గురించి. నేనూ సినిమా అయ్యాక 24 గంటలవుతున్నా, ఆ రుద్రవీణేమిటి…దాన్ని ఇలా తీయడమేమిటి? అని ఇంకా వాపోతూనే ఉన్నాను. ఒకే దర్శకుడు తన సినిమాని తానే రీమేక్ చేస్తూ ఇంత దారుణంగా చేయగలడా? అదెలా సాధ్యం? అన్నది నాకిప్పుడున్న భేతాళ ప్రశ్న.

….ఆ విధంగా ఎన్నో నెలల విరామం తరువాత ఈ బ్లాగు రాయాల్సి వస్తోంది నా హృదయ ఘోష వెళ్ళగక్కుకోవడానికి.

Published in: on April 4, 2015 at 7:26 pm  Comments (7)  

వంశవృక్ష (1972)

రెండేళ్ళ క్రితం అనుకుంటాను – కన్నడ రచయిత భైరప్ప గారు రాసిన “వంశవృక్ష” నవలను ఆంగ్లానువాదంలో చదివాను. అది నన్ను కొన్నాళ్ళు వదలకుండా వెంటాడింది. సరే, తెలుగులో బాపు-రమణల వంశవృక్షం సినిమాలో పాటలు ఒకటీ అరా గుర్తున్నాయి కానీ, సినిమా ఏదో లీలగా గుర్తు ఉందంతే. పరుచూరి శ్రీనివాస్ గారి పుణ్యమా అని జర్మనీలో వంశవృక్షం తెలుగు వర్షన్ వెండితెర నవల దొరికింది. అది కొన్ని చోట్ల నచ్చింది. కొన్ని చోట్ల – “ఏమిటీ, ఇలా డైల్యూట్ చేసేసారు ఫలానా దృశ్యాన్ని?” అనిపించింది. వెరసి సినిమా చూడాలన్న కుతూహలాన్ని కలిగించినా, మొత్తానికి ఇప్పటిదాకా ఆ తెలుగు సినిమా మట్టుకు చూడలేకపోయాను. దొరక్క!. ఇటీవలి కాలంలో ముక్కోతికొమ్మచ్చి ఆడియో పుస్తకం రోజూ వింటూండడం వల్ల – అందులోని వంశవృక్షం సినిమా కాలం నాటి విశేషాలతో కూడిన భాగం ఒక రోజు కాకుంటే ఒక రోజన్నా వినిపించేది. అలా అన్నిసార్లు వింటున్నందుకో, నా స్నేహితురాలు ఇటీవలే ఈ సినిమా చూసి నాకు చెప్పినందుకో మరి – మొత్తానికి కన్నడ సినిమా (ఉపశీర్షికలతో) ఇవ్వాళ చూశాను.

కథ వివరాలు తెలుసుకోగోరేవారు వికీ పేజీ చూడండి.

సినిమా గురించి చెప్పాలంటే – చాలా నెమ్మదిగా సాగింది కానీ, చాలా తీవ్రత ఉంది ఆ దృశ్యాల్లో. నేపథ్య సంగీతం కూడా ఆ దృశ్యాలకి సరిగ్గా సరిపోయింది. నటీనటవర్గం ఆ పాత్రలకి బాగా సూటయ్యారు. ముఖ్యంగా శ్రీనివాస శ్రోత్రి పాత్ర వేసిన పెద్దాయన అయితే – ఆ పాత్రకి అతికినట్లు సరిపోయాడు. విష్ణువర్ధన్ ని ఆ టీనేజి అబ్బాయి పాత్రలో చూడ్డం మహా సరదాగా ఉండింది. మొత్తానికి సినిమా నాకు చాలా నచ్చిందనే చెప్పాలి. కొన్ని కొన్ని చోట్ల మరీ అతి నెమ్మదిగానూ, ఒకట్రెండు చోట్ల – “ఇదంతా ఇంత సేపు చూపారెందుకు?” అనీ అనిపించింది కానీ – మరి వాళ్ళ సినిమా, వాళ్ళిష్టం వచ్చినట్లు కాక నా ఇష్టం వచ్చినట్లు తీస్తారా? తెలుగు స్క్రీన్ ప్లే లో లాగానే, ఇందులో కూడా నాకు హీరోయిన్ తన మామగారి వద్దకు వెళ్ళి తన బాబుని తనతో పంపేయమని అడిగే దృశ్యమే నన్ను అన్నింటికంటే ఎక్కువగా ఆకట్టుకున్న దృశ్యం. తెలుగు సినిమాలో ఉన్నన్ని పాటలు ఇందులో లేవనుకుంటాను. కొంతవరకూ ఆర్టు మార్కనే చెప్పాలి సినిమా తీసిన పద్ధతి. 1920ల నాటి ఆ ప్రాంతపు సంపన్న బ్రాహ్మణ కుటుంబాల జీవనశైలిని బాగా చూపినట్లు అనిపించింది నాకు.

ఇది చూశాక, వెంటనే నాకు కలిగిన ఆలోచన: ఇక భైరప్ప గారి పుస్తకాన్ని తిరిగి చదవక తప్పదు! ఆ ఆడియో పుస్తకం తెచ్చిన రమణ గారి పిల్లలకి అనేకానేక ధన్యవాదాలు!

Published in: on November 5, 2014 at 8:00 pm  Leave a Comment  

హృదయ కాలేయం

ఈ సినిమా పోస్టర్ మొదట ఫేస్బుక్ లో చూసినప్పుడు “రాష్ట్ర సంపూర్ణేష్ యువత” అన్న క్యాప్షన్ చూసి చిర్రెత్తుకొచ్చింది, ఇంకా అతనెవరో ఒక్క సినిమా అయినా రాకముందే ఈ అభిమాన సంఘాలేమిటి అని. ఆ తరువాత, ఫేస్బుక్ లో ఎక్కడ పడితే అక్కడ ఇదే సినిమా గురించి మాట్లాడుతూండటంతో నిజం చెప్పాలంటే విసుగేసింది. కుల మత జాతీయ ప్రాంతీయ వృత్తి పరమైన భేదాలు లేకుండా. ప్రతి దాన్ని “ఆహా, ఓహో! ” అని పొగిడేయడమే ఆధునిక వేదమనుకోండి, ఈ సినిమా విషయంలో అది నామట్టుకైతే శృతి మించినట్లే అనిపించింది. వీటన్నింటివల్లా ఆ సినిమా రిలీజవడాన్ని నేనంత పట్టించుకోలేదు. అయితే ఆ సమయంలో కొన్ని రివ్యూలు ఆడిపోసుకోవడమూ, కొన్ని మెచ్చుకోవడమూ చూశాక కొంచెం ఆసక్తి కలిగిందన్న మాట వాస్తవం. ఇన్నాళ్ళ తరువాత మాటీవీ చానెల్లో యూట్యూబులో కనబడ్డంతో చూశాను మొత్తానికి.

ఇప్పుడు కథ గురించి, సంపూర్ణేష్ బాబు గురించీ చెప్పను కానీ, ఒక్క ముక్కలో చెప్పాలంటే – బాగుంది సినిమా. తెలుగు సినిమా పరువు తీశారు అని దీని గురించి కొందరు అంతర్జాలంలో ఆడిపోసుకోగా చూశాను. హహహ – తెలుగు సినిమా పరువుని వారసత్వంగా ఫీల్డులోకి ప్రవేశించి దున్నుతున్న వాళ్ళూ, తెలుగు మాట్లాడ్డం రాకున్నా మాట్లాడి తెగులు పుట్టిస్తున్న వాళ్ళూ అంతా హీరోలైపోయి, అసభ్యత కూడా హీరోయిజం చేసేసి; ఆడవాళ్ళని కించపరిచే డైలాగులు చెప్పడాన్ని “మగతనం” అని ఊదరగొట్టి, తొడలు గొట్టి – ఆల్రెడీ తెలుగు సినిమా పరువుని తీశేసారు ఇప్పటికే. వాళ్ళందరిని వదిలేసి హృదయకాలేయం బృందాన్ని ఆడిపోసుకోవడం దారుణం అని నా అభిప్రాయం. సరిగ్గా ఈ సినిమా కూడా అదే మూసలో, అవే పంచి డైలాగులతో, అవే నమ్మశక్యం కాని సన్నివేశాలతో, అవే హీరోయిజాలు, విలనిజాలతో ఉంది. ఇది నిఖార్సైన “తెలుగు” స్పూఫు. నిజానికి ఇది నాకు “తమిళ్ పడం”, దాని తెలుగు రీమేక్ “సుడిగాడు” కంటే కూడా చాలా నచ్చింది. ఇంకా ఈ సినిమా తెలుగు సినిమా పరిశ్రమ పరువు తీసింది అని భావించేవారు ఎవరన్నా ఎప్పుడన్నా ఈ టపా చదవడం సంభవిస్తే, వాళ్ళకి ఈ పేజి చదవమని తప్ప ఇంకేం సూచించలేను. ఇది తెలుగు సినిమా పరువు తీసిందంటే – పరువు ఆల్రెడీ పోయినట్లే. ఎందుకంటే ఇందులో కొత్తగా చెప్పిందేం లేదు – మెజారిటీ తెలుగు సినిమాలు ఎలా ఉంటున్నాయో సరిగ్గా అలాగే ఉంది సినిమా నా దృష్టిలో.

డైలాగులు చాలా బాగా రాశారు. నటీనటవర్గం అనుభవం లేనివారైనా ఎవళ్ళ ప్రయత్నం వారు చేశారు. వీళ్ళలో మహేశ్ గారు ఆకట్టుకున్నారు అందర్లోకీ. ఆయన తరువాత నాకు మెయిన్ విలన్ చాలా నచ్చాడు 🙂 పంచ్ డైలాగులు కొన్నైతే అసలు టూ గుడ్. కొంచెం అనుభవం ఉన్న నటులు చేసి ఉంటే ఇంకా బాగుండేదేమో సినిమా. చాలా చోట్ల టీవీ సీరియల్ ఫీల్ వచ్చింది – బడ్జెట్ పరిమితులేమో మరి. మొత్తానికైతే, ఈ ప్రయత్నం అభినందనీయం. ఏదో జరిగి మన సినిమాల్లోనూ మార్పులు సంభవించి పెద్ద హీరోల సినిమాలు మూసల నుంచి బయటపడాలని కోరుకుంటున్నాను. ఇతర భాషల్లో అన్ని రకాల సినిమాలూ సహజివనం చేస్తున్నట్లే తెలుగులో కూడా ఉండాలని ఆశిస్తున్నాను.

Published in: on September 18, 2014 at 2:58 pm  Leave a Comment  

పెణ్, ఇందిర, సుహాసిని, నేను!

సాధారణంగా మేధావులు ఆడిపోసుకుంటూంటారు కాని, ఈ ఫేస్‌బుక్ వల్ల కొన్ని ఉపయోగాలున్నాయి. వాటిలో ఒకటేమిటంటే కొన్ని గొప్ప entertainment మార్గాలు తెలుస్తాయి. సినిమాలు, పుస్తకాలు వంటివన్నమాట. అలాగే నాకు “పెణ్” అన్న తమిళ టీవీ సీరియల్ గురించి తెలిసింది.

ఈ “పెణ్” అన్నది నటి-దర్శకురాలు సుహాసిని రాసి, దర్శకత్వం వహించిన కథల సంకలనం. యూట్యూబులో ఎనిమిది విడియో ఎపిసోడ్లు కనబడ్డాయి. రేవతి, శోభన, అమల, రాధిక వంటి ప్రముఖ నటీ నటులు అందరూ చెరో ఎపిసోడ్ లో ప్రధాన పాత్రలు ధరించారు. నాకైతే గొప్పగా నచ్చాయి కథలన్నీ. ప్రత్యేకం నన్ను ఆకట్టుకున్నవేమిటి? అని అడిగితే –

1. కథాంశాలు, కథల్లోని పాత్రలు – రోజు వారి జీవితంలో కనబడేవే. పాత్రలైతే నగరాల్లోని మధ్యతరగతి తమిళ కుటుంబాలు ఎలాగుంటాయో అలాగే ఉంటాయి, ప్రవర్తిస్తాయి. మామూలుగా అందరిళ్ళలో కనబడే తగాదాలు, సరదాలు, కష్టాలు, నష్టాలు – ఇవే కనబ్డ్డాయి కథల్లో.

2. కథలన్నింటిలో స్త్రీ పాత్రలు ప్రధాన పాత్రలు. కథలన్నీ స్త్రీల చుట్టే తిరుగుతాయి. మన సినిమాలు, మన సీరియళ్ళూ చిన్నప్పట్నుంచి చూస్తున్నా – ఇలాంటి కథాంశాలు అరుదనే చెప్పాలి. స్త్రీలు ప్రధాన పాత్రలుగా ఉండే ప్రస్తుత టీవీ సీరియళ్ళను చూసి సంతోష పడాల్సిన అంశాలేవి లేవు. వీటన్నింటి మధ్య, నన్ను కథాంశాల ఎంపికలోనే సుహాసిని చాలా ఆకట్టుకుంది.

3. నటీనటులు అందరూ ఎంతో ప్రతిభావంతులైన వారు. నటనారంగంలో పేరున్న వారు. వీరందరూ కలిస్తే ఇంక ఇంత మంచి కథలకి లోటేమిటి?

4. నేపథ్య సంగీతం (ఇళయరాజా) ది ఎక్కడెక్కడ అవసరమో అక్కడ మట్టుకే మెరిస్తే, ఆ మొదట్లో టైటిల్ విడియో అయితే అద్భుతమైన ఆలోచన!

“పెణ్” కథలు చూడాలన్న ఆసక్తి ఉంటే యూట్యూబులో Tamil serial penn అని వెదికితే కనిపిస్తాయి. సబ్-టైటిల్స్ లేవు కానీ, చాలా వరకు విషయం అర్థం కావొచ్చు – విషయాలు దైనందిన జీవితంలోనివి కనుక. అదీ వాటి కథ. ఆ విధంగా, చూసిన ఎనిమిది ఎపిసోడ్లలో మూడు తెగ నచ్చగా, మూడింటిలో పలు అంశాలు నచ్చాయి. దానితో ఇక సుహాసిని దర్శకత్వం వహించిన ఏకైక చలన చిత్రం “ఇందిర” చూడక తప్పింది కాదు.

ఆ సినిమా సుహాసిని గురించి నాకు “పెణ్” చూసాక కలిగిన అభిమానాన్ని గౌరవం దాకా తీసుకెళ్ళిపోయింది. ఏం సినిమా అండి అసలు! మొదటి సినిమా లా ఉందా దర్శకురాలికి? చాలా అనుభవం ఉన్న వాళ్ళలా ఉంది! నటీనటులు కూడా బాగా సరిపోయారు పాత్రలకి. అనూ హాసన్ కి తొలిసినిమా అయినా, ఇంత భారీ పాత్రని బానే నిభాయించింది. ఆవిడ పాత్రకి రాసిన డైలాగులు కొన్ని గొప్పగా ఉన్నాయి అసలు!

ఈ సినిమా పాటలు చిన్నప్పుడు విన్నాను. Nila Kagiradhu పాట ని తరువాత కూడా చాలాసార్లే విన్నాను. ఎప్పుడూ సినిమా చూసే బుద్ధి పుట్టలేదు. అలా ఎలా మిస్సయ్యాను! అని కొన్ని క్షణాలు దిగులు చెందాను కూడా ఇప్పుడు సినిమా చూశాక! సరే, సినిమా పాటలు చాలా బాగున్నాయని ఇప్పుడు మళ్ళీ కొత్తగా కనుక్కున్నాను. ముఖ్యంగా నాకు నచ్చిన పాట Ini Accham Accham Illai. గొప్ప పాట! కొరత ఏమిటంటే – సినిమా తెలుగులో చూడగలిగుంటే ఇంకా బాగుండేది. నా అమోఘమైన భాషా ప్రావిణ్యం వల్ల నాక్కొన్ని చోట్ల డైలాగులు, పాటల్లోని వాక్యాలు అర్థం కాలేదు 😦 మొత్తానికైతే మంచి దేశీవాళీ సినిమా అంటే ఇష్టం ఉన్న ప్రతి ఒక్కరూ చూడాల్సిన సినిమా!

మొత్తానికి సుహాసిని అంటే నాకు విపరీతమైన గౌరవ భావం, భక్తి భావం ఏర్పడిపోయింది ఇంక! సాధారణంగా నేను “అబ్బ! ఎలాగైనా వీరిని కలవాలి” అనుకున్న మనుషుల్లో నేను అలా అనుకునే నాటికింకా జీవించి ఉన్నవారు చాలా తక్కువ. వాళ్ళలోకి సుహాసిని ని కూడా చేర్చుకున్నాను దెబ్బకి! 🙂

చివరగా, ఒక ఇంటర్వ్యూలో ఒక ప్రశ్నకి సుహాసిని ఇచ్చిన సమాధానంతో ఇంక ముగిస్తాను.

Question: You write for Mani, you dub for his films… what do you think of his cinema?

Answer: “Can we leave Mani out of this discussion? In none of Mani’s interviews is my work ever discussed. We are not a couple who feels one person is superior to the other; ours is a relationship of equals. Mani is as proud of my work as he is of his own. I’m not getting angry but I do not feel the need to go on and on about Mani.

I am a curator for a couple of big international film festivals. I recommend South Indian cinema to them. But I don’t recommend any of Mani’s movies because they recommend themselves. Whether I am acting, judging films or doing my show, nobody asks Mani how involved he is with those aspects of my career. So why should I be constantly asked questions about him”

Source: Times of India

Published in: on August 23, 2014 at 8:41 pm  Comments (1)