మూడు పాటలూ, నేనూ

ఇదెక్కడి గోలండీ బాబూ – పగలంతా నా తలలో తిరిగి తిరిగి, దాన్ని తినేసి, ఆఖరుకి నన్నొదిలేసి వెళ్ళిపోయింది – ఏదా? అదే…గోల. నేను గోల చేయలేదు…గోలే నన్నేదో చేసి వెళ్ళిపోయిందంటున్నాను. మనిషి గోల చేస్తాడు కానీ, గోల మనిషినేం చేస్తుంది అంటారేంటి మళ్ళీ? నన్ను ఏదో చేసిందంటే నమ్మరేం? మీదెక్కడి గోలండీ బాబూ!

మీకంటే నేనే నయం ప్రశ్నలేసి చంపుకోకుండా విషయం కనుక్కునే ప్రయత్నం చేశాను. ఇంతకీ ఈ గోలెక్కడిదో అర్థం అయింది చివరకి…కానీ, ఏమిటో, ఎందుకో, అర్థం కాలేదు. లేదంటే – అసలదేమిటో అర్థమైంది కానీ, ఎక్కడిదో, నా దగ్గరికెలా వచ్చిందో అర్థం కావడంలేదా? ఏమిటో – నాకేమర్థం కావడంలేదో కూడా నాకర్థం కావడం లేదు

మొన్నామధ్య ఓరోజు లేవడం లేవడం – “ఆంఖోంకీ…గుస్తాకియా…” పాటతో లేచాను. పాట మ్రోగుతోంది తల్లో. తల్లో ఏం ఆన్ చేస్కున్నానో లేస్తూ లేస్తూ – అది నాకు తెలీదు. సరే, పాట వస్తోందా, మధ్యలో మ్యూజిక్ వినబడ్డాక నాకేదో తేడాగా అనిపిస్తోంది. తేడా ఏంటో అర్థం కాదు. పాట మధ్యలో మ్యూజిక్ రాదా ఏంటి? అని మళ్ళీ నన్ను నేనే వెటకరించుకుంటున్నా (అద్దంలో మిటకరించుకుని చూశా కూడా) (ఆర్యా! ఈ రెండు పదాలు మదీయ పైత్య ప్రేలాపనలని గమనించగలరు). ఇలా ఇది ఓ పదిసార్లు ఐంది. ఆ పాట మొదలవడం, “ఆంఖోకీ ……” వరకు మళ్ళీ వెళ్ళడం, ఆ తర్వాత మళ్ళీ ఆ మ్యూజిక్ వినబడ్డం. ఇలా ఇలా అయ్యాక, కాసేపటికి, అ మ్యూజిక్ తర్వాత భాగం వినబడ్డం మొదలైంది.

“పూల రెక్కలు, కొన్ని తేనె చుక్కలు… రంగరిస్తివో, ఇలా బొమ్మ చేస్తివో…”
“ఒహొ హొ హొ..ఒహొ ఒహొ ఒహొ…”
అబ్బబ్బా! ఏమిటీ మ్యూజిక్ మళ్ళీ మళ్ళీ. ఇంతసేపటికి ఏదో లైను వినబడ్డది అనుకుంటూ ఉంటే, మళ్ళీ అదే సంగీతం. ఎక్కడిదీ పాట “ఆంఖోంకీ….” మధ్యలో?
అనుకుంటూ తడబడుతూ ఉండగానే – “అమ్మ బ్రహ్మదేవుడో!” అంటూ ఈ పాట కొనసాగింది.
“ఓహో!” ఇలా వచ్చారా తల్లీ!” అనుకున్నాను మన ఆత్మాసీత గురించి.

అవి రెండూ అలా మైండులో తిరుగుతూ ఫుట్బాల్ ఆడుకుంటూ ఉంటే, ఏదో ఓలా పని కానిచ్చుకుని, ఆఫీసుకని బయలుదేరాను. బెల్ సర్కిల్ దగ్గర పెద్ద జాం. సరే, అలా ఆకుపచ్చ విప్లవం కోసం ఎదురుచూస్తూ ఉంటే, ఓ పక్క ఉన్న గందరగోళంతోనే గజిబిజిగా ఉంటే, ఇక్కడ కొత్త గందరగోళం! “ఆవేశం ఏనాడు కలిగెనో ఆనాడే తెలిసిందది!” అట. నాకెక్కడ తీరికా ఇప్పుడు ఏం తెలిసిందో తెలుసుకునేందుకు, గ్రీన్ లైటొచ్చేస్తేనూ!

ఆఫీసుకొచ్చేసాక – మళ్ళీ, “లాలాలాలా లాలల లాలా…”
“మోహాలే… దాహాలై… సరసాలే… సరదాలై… “
“ఆవేశం ఏనాడు కలిగెనో ఆనాడే తెలిసిందది!”
ఏంటి తెలిసేది? నాకు గందరగోళం వల్ల చిరాకెక్కువై కూడా ఆవేశం కలుగుతోంది. అయినా, గందరగోళం దేనికో తెలియట్లేదు. మరి ఏమిటది తెలిసేది ఆవేశం వల్ల? ఆకాశం ఏనాటిదో తెలుస్తుందా? అనురాగం ఏనాటిదో తెలుస్తుందా?

“ఏం మాట్లాడుతున్నావసలు? తల్లో హెడ్డుందా? మోకాళ్ళలో ఏమన్నా నొప్పులా?”
“ఏయ్! ఎవర్రా అది? నాతోనే వెటకారమా?”
“నీతో ఏమిటి? నువ్వేమన్నా పెద్ద ఇదా? అసలు నీకూ, నాకూ నక్కకీ నాగలోకానికీ ఉన్నంత తేడా ఉంది.”
(ఎందుకన్నా మంచిదని, ఎందుకొచ్చిన గోలని) “నేనే నక్కని” అనేశాను.
“హహహహ”
“అద్సరే, నవ్వులు ఆపి, తమరెవరో సెలవిస్తారా?”
“నేనా? నీ మనసులో తిరుగుతున్న పాటలన్నింటిలో ఉన్నదాన్ని.”
“అన్నింటిలో ఉన్నదేమిటి? సంగీతం, సాహిత్యం. రెండింటిలో మీరెవరండీ?” ఈసారి నేను నిజంగా నక్కనే అని అర్థమైపోయి, వినయంగా అడిగాను. అలాగే, అలా మాటల్లో పెట్టి సదరు ఆకాశవాణి డిటైల్స్ మొత్తం తెలుసుకుందామని నక్కజిత్తుల వేషాలు కూడా వేయడానికి రెడీగా ఉన్నాను.
“రెండూ కాను”
“మరి?”
“వాటి కలయికను”
“ఓహో! మరైతే, ఇలా గలగలమంటూ బిలబిలమంటూ పాడుకుంటూ వచ్చేసి నన్ను ముంచేస్తే, నా గతేం కాను?”
“చూడు, నా బతుకునిండా రాళ్ళు. పాడకుంటే ఎలా ?” – అన్నది ఆ గొంతుక, ఇస్మాయిల్ గారు అన్నట్లే!
“రాళ్ళా?” అన్నా నేను నోరెళ్ళబట్టి.
“గలగలమన్న శబ్దం ఎక్కడిదనుకున్నావ్?”
“అది తెలీయకే కదా ఈ గోలంతానూ!” విసుగ్గా అన్నాను.
“ఎక్కడిదంటే…”
“భూల్ జా…. ఇన్ యాదోంకో తూ భూల్ జా…” ఫోను!
పగటిపూట, ఆఫీసులో, కలా! ఏమిటి చేసేది ఇప్పుడు?”
“కాలాన్నే నిలదీసి కలలకి ఇవ్వాలి వెలలేని విలువను.”
-అబ్బా! మళ్ళీ మొదలు!!!

(నా తల్లో జరిగే కథ నాకర్థం కాదు. అసలు నేనేం మాట్లాడుతున్నానో ఈ ఆకాశవాణికర్థం కాదు. ఆ ఆకాశవాణి కథేంటో నాకర్థం కాదు. నాకెందుకు ఏదీ సరిగా అర్థం కాదో కూడా నాకే అర్థం కాదు. నేనెందుకిలా రాసి రాసి చంపుకుతింటానో మీకర్థం కాదు. మనసెందుకు నాకు సర్రియలిజం ఎక్కువైందేమో అనుకుంటోందో… మీరెందుకు నా బ్లాగును అదోలా చూస్తున్నారో…ఈ రాతేమిటో… ఏవిటో! ఏవీ అర్థం కావట్లేదు. )

సువ్వీ సువ్వీ సువ్వీ!

ఎందుకో గానీ, ఇవాళ పొద్దున్న ఆఫీసు చేరే దారి పొడుగుతా ఇదే పాట … ఇందులోని వాక్యాలూ పదే పదే గుర్తొచ్చాయి. మధ్య మధ్య -“నువ్వక్కడుండీ నేనిక్కడుంటే…ప్రాణం విలవిలా…నువ్వెక్కడుంటే నేనక్కడుంటే..మౌనం గలగలా…” అని గోపీ గోపిక గోదావరి పాట గుర్తొచ్చింది కానీ, వెంటనే… “ఆగక పొంగే కన్నీళ్ళే నీ ఆకలి దప్పులు తీర్చేనమ్మ” అన్న లైను క్షణానికోమాటు గుర్తొచ్చి మనసు పాడుచేస్తూ ఉండింది. “చి! పాడు పాట… ఇలా వెంటాడుతూ ఉందేంటి” అని విసుక్కున్నా కూడా, మళ్ళీ ఈ పాట వినడం మొదలుపెట్టాను. ఓ పక్క మనసు పిండేసింది కానీ, దీని గురించి రాయకుండా ఉండలేకపోతున్నా.

పాట యూట్యూబ్ వీడియో ఇక్కడ.

“గువ్వ మువ్వ సవ్వాడల్లె నవ్వాలమ్మ”
- అలా నవ్వడమెలాగో…నాకు తెలీలేదు కానీ, వాక్యం వినగానే పెదాలపై చిన్న చిర్నవ్వు. ఈ పార్టంతా ఇలా సాగిందా, ఇక అసలు కథ మొదలు…

“అండ దండ ఉండాలని కోదండరాముని నమ్ముకుంటే
గుండెలేని మనిషల్లే నిన్ను కొండ కోనల కొదిలేసాడా”
- ఈ వాక్యం విన్నప్పుడు మాత్రం, చాలా చలనం కలిగింది నాలో. అందులోనూ…రెండోసారి జానకి గారు పాడుతున్నప్పుడు – “గుండేలేని మనిషల్లే…” అని ఓ క్షణం ఆగినప్పుడైతే… మరీనూ. ఆ వాక్యాల్లోనే బాధ తెలుస్తోంది. ఇక అలా సగం చెప్పి ఆగడంలో … ఆ బాధ intensity ఇంకా బాగా చెప్పినట్లు అనిపించింది. అలా అలా ఈ పాటలో నన్ను వెంటాడిన మూడు లైన్లలో ఇదొకటి. అంటే, అక్కడి సందర్భంలో అతనేదో ఆలోచించక అది అనేస్తే, ఆ మాట ఆమెనెంత లోతుగా తాకిందో, అక్కడ ఆ బాధ చాలా బాగా తెలుస్తుంది ఆ దృశ్యంలో.

“అగ్గిలోన దూకి పువ్వు మొగ్గలాగా తేలిన నువ్వు
నెగ్గేవమ్మ ఒక నాడు నింగి నేల నీ తోడూ”
- “నెగ్గేవమ్మా ఒకనాడు..” అని జానకి గారు పలికిన తీరు ఆ పాత్ర అనుభవిస్తున్న బాధను ఎంత బాగా చెప్పిందో అనిపిస్తుంది నాకు. అంటే, రాధిక మొహంలోని దీనత్వం కూడాననుకోండి… “నింగీనేలా నీ తోడు”…. ఒంటరితనాన్ని ఎంత బాగా వర్ణించారో!

“చుట్టూ వున్న చెట్టు చేమ తోబుట్టువులింక నీకమ్మా”
- ఒంటరితనాన్ని చూపుతూనే, ప్రపంచంలో ఏ ఒక్కరూ ఒంటరి కారు అని చెప్పడమేమిటో! అసలీ వాక్యం మొదటిసారి పలికినప్పుడేమో ఒంటరి తనం నీది…అని జాలి చూపుతున్నట్లూ, రెండోసారి పలికినప్పుడు ధైర్యం చెబుతున్నట్లూ అనిపించింది..ఎందుకోగానీ.
“ఆగక పొంగే కన్నీళ్ళే నీ ఆకలి దప్పులు తీర్చేనమ్మ”
అబ్బా! ఆగక పొంగే కన్నీళ్ళే! – పాడిన పాత్ర మానసిక స్థితి వేరే రకానిదే కానీ, ఎంతైనా, అలా మొహం మీదే నీదో దురదృష్టపు బ్రతుకు… అంటూ ఉంటే, ఎలా ఉంటుందో వినడానికి నిజంగా కష్టాన్ని అనుభవించేవారికి!!

“పట్టిన గ్రహణం విడిచి
నీ బ్రతుకున పున్నమి పండే గడియ
వస్తుందమ్మా ఒకనాడు
చూస్తున్నాడు పైవాడు”
- లాస్ట్ కి మళ్ళీ ఓ ఓదార్పు! అతని లాంటి తెలిసీ తెలియని మనిషి మాట్లాడితే, ఇలాంటి వాక్యాల్లో ఎంత అమాయకత్వం కనిపిస్తుందో,
“వస్తుందా ఆ నాడు
చూస్తాడా ఆ పైవాడు”
- అని ఆమె నిరాశగా అన్నప్పుడు ఆమె నిస్సహాయతా, ఆమె పడుతున్న వేదనా అంత స్పష్టంగా తెలుస్తోంది…

అమ్మో! ఈ పాట నా గుండే పిండేస్తోంది ఇవాళ. అవే వాక్యాలు మళ్ళీ మళ్ళీ ఆ గొంతుకల్లో మ్రోగుతూనే ఉన్నాయి… నా చెవులకి ఎక్కడికెళ్ళినా వినిపిస్తూనే ఉన్నాయి…

పాట వివరాలు:
స్వాతి ముత్యం లో SPB, S.Janaki పాడిన పాట.
రచన: సినారె.
సంగీతం: ఇళయరాజా.

పాటల సందడి : జాబిల్లి కోసం ఆకాశమల్లే

టైటిల్ చెబుతున్నట్లు నేను ఎంచుకున్న పాట “మంచి మనసులు” సినిమాలో ఆత్రేయగారు రాయగా ఇళయరాజా స్వరపరచి ఎస్పీబీ, జానకి గార్లు విడివిడిగా పాడిన “జాబిల్లి కోసం ఆకాశమల్లే వేచాను నీ రాకకై” పాట రెండు వర్షన్లు. ఇది నా అన్నింటికంటే ఫేవరెట్ కాదని ముందే విన్నవించుకుంటున్నాను. ఈ టపా రాయాలన్న తీర్మానం జరిగినప్పుడు ఈ పాట నన్ను తనలోకి స్వాహా చేసేస్కుంటూ ఉండింది. అందుకని నేను ఈ పాటనే ఎంచుకున్నాను. మనసు కవి అని ఆత్రేయను ఎందుకంటారో ఎన్నో పాటలు మళ్ళీ మళ్ళీ చెబుతూనే ఉన్నాయి. అలాంటి వాటిలో ఇది కూడా ఒకటి అని నాకు బాగా నమ్మకం. ఒకటి విఫల ప్రేమ గీతంలా, ఒకటి కలల విహారం లా ఉన్నా కూడా రెంటినీ గురించీ ఒకే టైటిల్ కింద రాస్తున్న నన్నేమనాలో మీరే డిసైడ్ చేస్కోండి. అయినా, ఈ పాటలు సినిమాలో ఏ సందర్భంలో వచ్చాయి అన్న విషయాన్ని పక్కన పెట్టి రాస్తున్నాను ఈ టపా.

మొదటగా male version – ఆన్లైన్ లో ఇదే ఎక్కువ ప్రచారంలో ఉంది, ఎందుకో గానీ. పాట సాహిత్యం ఇక్కడ చూడవచ్చు.
“నువ్వక్కడ నేనిక్కడ పాటిక్కడ పలుకక్కడ మనసొక్కటి కలిసున్నది ఏనాడైన” – వింటూ ఉంటేనే ఆ విరహం అనుభవిస్తున్న భావన కలుగుతుంది. అది ఆ పదాలవల్లని చెప్పి సంగీతాన్ని తక్కువ చేయనా? సంగీతమని చెప్పి పాడిన విధానాన్ని మరువనా? అందుకే ఏమీ చెప్పను.
అలాగే – “నీ పేరొక జపమైనది నీ ప్రేమొక తపమైనది నీ ధ్యానమే వరమైనది ఎన్నాళ్ళైనా” – అన్న వాక్యం కూడానూ.
“ఈ పువ్వులనే, నీ నవ్వులుగా, ఈ చుక్కలనే నీ కన్నులుగా
నును నిగ్గుల ఈ మొగ్గలు నీ బుగ్గలుగా
ఊహల్లో తేలీ ఉర్రూతలూగీ మేఘాలతోటీ రాగాల లేఖ
నీకంపినాను రావా దేవి”
-నును నిగ్గుల ఈ మొగ్గలు నీ బుగ్గలుగా – అన్న వర్ణన భలే ఉందసలు.
“ఉండీ లేకా ఉన్నది నీవే
ఉన్నా కూడా లేనిది నేనే”
- ఒక్కో మూడ్ లో ఒక్కో అర్థం తోస్తోంది నాకు ఈ వాక్యాన్ని చూస్తూ ఉంటే. అందులో ఎంత ప్రేమా, విరహమూ ఉన్నాయో, అంత కోపం కూడా కనిపిస్తూ ఉంటుంది నాకైతే. ఆ నేపథ్య సంగీతం కూడా ఇలా రెండు రకాలుగా అనిపిస్తుంది, ఎందుకోగానీ.
“నా రేపటి అడియాసల రూపం నువ్వే!”
-నిఖార్సైన తిట్టు. ఎటొచ్చీ, ఈ పాట సినిమాలో ఎలా ఉందో తెలీని పక్షంలో దీన్ని ఎలా అర్థం చేసుకోను? అన్నది నా సందేహం. నా interpretation ఇదీ : రేపు ఒకవేళ కలిసుంటే ఈ మనిషితో ఎలా వేగాలో అన్న అనుమానం కావొచ్చు లేదా, ప్రేమ విఫలమౌతోందన్న భయం కావొచ్చు. కానీ, ఆ వాక్యం మాత్రం అసలు ఎన్నెన్ని సార్లు నన్ను ఎన్నెన్ని సమయాల్లో వెంటాడిందో! నా నిన్నటి ఆశల రూపం నువ్వే అని కూడా పెట్టి ఉండాల్సింది.

రెండో వర్షన్ – జానకి గారు పాడినది. వెల్, ఇది female version కనుక అని అన్నా కూడా, నాకు ఇదే చాలా చాలా ఇష్టం పై దాని కంటే. ఇదైతే పైదాన్లోని చివరి రెండు లైన్ల లా వెంటాడుతూనే ఉంది, ఉంటుంది. మొదటిసారి ఈ పాట పూర్తిగా విన్నది ఈ రెండేళ్ళలోనే. కానీ, ఈ పాటతో జీవిత కాలం అనుబంధం ఉన్నట్లు అనిపిస్తుంది. ఒక వయసులో ఉన్న అమ్మాయి తన ప్రియుడి కోసం ఎదురుచూస్తూ, కలలు కనడం – అనే మూడ్ ని ఈ పాట పట్టుకున్నంత బాగా ఏదీ పట్టుకోలేదేమో బహుశా.
“రామయ్య మెడలో, రాగాల మాలై పాడాను నేను పాటనై” (నిను కాన లేక మనసూరుకోక పాడాను నేను పాటనై – అన్నది అతని భావన)
“నువ్వక్కడ నేనిక్కడ పాటిక్కడ పలుకక్కడ మనసొక్కటి కలిసున్నది ఏనాడైన” అని అతనంటే “నువ్వక్కడ నేనిక్కడ పాటిక్కడ పలుకక్కడ మనిషిక్కడ మనసక్కడ ఇన్నాళ్ళైనా” – అన్నది ఆమె మాట. అంతే మరి, ఈవిడ మనసేమో ఆయన దగ్గరుంది. బహూశా ఆయనది ఈవిడకిస్తే, ఈమె తన మనసుతో కలిపి ఆయనకే పంపేసి తరువాత ఆయనే వస్తాడని ఎదురుచూస్తూ కూర్చున్నదేమో. ఆయన మనసులు కలిసాయి అని లైట్ తీస్కున్నాడో ఏంటో. నాకు మహా జాలేస్తుంది ఈ లైన్ విన్న ప్రతిసారీ హీరోయిన్ పై.. ఇంతకీ సినిమా నేనెప్పుడూ పావు భాగం కూడా పూర్తి చేయలేదు.
-ఈ రెండు లైన్లు అతనికి, ఆమెకీ రాసిన విధానం అసలు అద్భుతం.

నాకు ఈ వర్షన్ పాటలో పై వర్షన్ కంటే కూడా emotional bonding ఎక్కువగా తోస్తుంది. అలాగే, ఈ పాటలో ఊహాలోక విహారం కూడా పై వర్షన్ కంటే ఎక్కువలా తోస్తుంది. బహుశా రెండు పాటల మూడ్ వేరు కావడం వల్ల కావొచ్చు, లేదా మనిషే వేరు కావడం వల్లనేమో
“నీ ఊసులనే నా ఆశలుగా
నా ఊహలనే నీ బాసలుగా
అనుకుంటిని కలగంటిని నీ ఎదుటగా
నే కన్న కలలు నీ కళ్ళతోనే
నాకున్న తావు నీ గుండెలోనే
కాదన్ననాడు నేనే లేను”
- The typical Indian woman! కరెక్ట్ గా నాడి పట్టేసిన ఆ మనిషి మాత్రం ఆత్రేయగారు. ఈ వాక్యాల్ని జానకి గారి గొంతులో వింటూ ఉంటే, ప్రతి అమ్మాయికీ తన మనసులో మాటే పాటైంది అని అనిపించకపోతే ఇక నో కామెంట్స్.

“నా వయసొక వాగయినది
నా వలపొక వరదైనది
నా మనసొక నావైనది ఆ వెల్లువలో”
- కంప్లైంటని కాదు కానీ, ఇదే ఇంకోళ్ళు రాసుంటే ఈజీగా అది ఎబ్బెట్టుగా అనిపించి ఉండేది.

“ఈ వెల్లువలో ఏమవుతానో
ఈ వేగంలో ఎటు పోతానో”
- The typical Indian woman again! ఎన్ని కలలు కంటూ ఉన్నా, మధ్యలో మళ్ళీ వాస్తవంలోకి వచ్చే ప్రయత్నం. O pakka

“ఈ నావకు నీ చేరువ తావున్నదో”
-అన్న భయం ఉంది. మరో పక్క
“తెరచాప నువ్వై నడిపించుతావో
దరి చేరి నన్ను ఒడి చేర్చుతావో
నట్టేట ముంచి నవ్వేస్తావో”
- అన్న భయమూ ఉంది.
ఎన్ని సార్లు ఎన్ని విధాలుగా అనుకున్నానో ఈ పాట గురించి – ఒక అమ్మాయి మనసు ఇంత అందంగా ఎంత బాగా తెలిపారు ఆత్రేయ గారు అని.

ఈ పాటలు నిజానికి నా “వావ్” కాంబో పాటల్లో రెండు. ఇళయరాజా-ఎస్పీబీ,జానకి కాంబో. కానీ, ఈ టపాలో నేను వాళ్ళనొదిలేసి ఆత్రేయ గారి సాహిత్యాన్ని గురించే మాట్లాడుకున్నా అనుకోండి. అది ఎందుకంటే, ఈ పాటలు సాహిత్యం వల్లే నన్నిలా వెంటాడాయని నా నమ్మకం.

సరే, పాట తమిళ వర్షన్ సాహిత్యం వేరుగా ఉందనుకుంటా. అంత తమిళం నాకు రాదు కనుక వాటిపై రాయను
ఒక version ఇక్కడ.

త్యాగయ్య జీవిత సంగ్రహం – కొన్ని కథలు

మొన్నటి టపా లో చెప్పిన – “త్యాగరాజు భక్తి సుధార్ణవము” పుస్తకము లోనే ఇది ఒక భాగం. చదువుతూ ఉంటే, ఏ సందర్భాల్లో త్యాగయ్య కొన్ని కీర్తనల్ని రాసాడో చెప్తూ వచ్చారు రచయిత ఆ వ్యాసం లో. ఆ సంఘటనల గురించీ అందరితోనూ పంచుకోవాలనిపించి… ఈ టపా…

1.” అన్న తమ్ముని రాజాశ్రయం పొందమన్నాడు; తమ్ముడు నిరాకరించాడు. ఇక ఇంటిలోని పోరు ఇంతింతగాకపోతుందా? ‘నా పూర్వజు బాధ తీర్వలేవా?’ అని ఒక కృతి లో ఆరాటపడినాడు.” (రచయిత వాక్యాన్ని యధాతథంగా పెడుతున్నాను)

2. తంజావూరు రాజు త్యాగయ్యని తన ఆస్థానం లో పాడమని ఆహ్వానించినప్పుడు పుట్టిన పాట – “నిధిచాల సుఖమో రాముని సన్నిధి చాల సుఖమో.“

3. త్యాగయ్య మీద అసూయ కొద్దీ అతను పూజించే శ్రీరాముడి విగ్రహాన్ని అతని అన్న దొంగిలించి కావేరి ఇసుకలో పూడ్చిపెట్టాడట. అప్పుడు త్యాగయ్య ఆ విగ్రహం లేకపోవడం తెలుసుకున్నాక బాధలో పుట్టిన పాట – “ఎందు దాగినాడో ఈడకురానెన్నడు దయవచ్చునో ఓ మనసా…“

4. తరువాత, విగ్రహము కనబడిందని త్యాగయ్యకి తెలిసి, ఆనందంలో వెలువడ్డ పాట – “కనుగొంటిని శ్రీరాముని నేడు…”

5. ఆ విగ్రహాన్ని తిరిగి ఊరేగింపుగా ఇంటికి తెస్తూ పాడిన పాట – “రారా మా ఇంటి దాకా రఘువీరా సుకుమారా, మ్రొక్కేరా..”

6. ఒకానొక సందర్భం లో బిలహరి రాగం లో “నా జీవనాధార, నా నోము ఫలమా, రాజీవలోచన రాజరాజ శిరోమణీ…” అని ఆలపించి పుత్తూరు లో ఓ గృహస్థుకు మళ్ళీ ప్రాణం పోసాడని ఓ కథ ఉంది. బిలహరి రాగం మృతసంజీవని రాగమట.

7. గోపీనాథ భట్టాచార్య అన్న వారాణాసి కి చెందిన హిందుస్తానీ విద్వాంసుడు త్యాగయ్య సంగీతానికి మురిసిపోయి దక్షిణానికి వచ్చి త్యాగయ్యని కలిసి, అంజలి ఘటించాడు. ఆ మితృనికి కృతజ్ఞత తెలుపుతూ “దాశరథీ, నీ ఋణము తీర్ప నా తరమా, పరమపావననామ. ఆశదీర దూరదేశములకు ప్రకాశింపజేసిన రసిక శిరోమణి..” అన్న కృతిని పాడాడట.

8. మరో సందర్భం లో ఓసారి శిష్యసమేతంగా వెళుతున్నప్పుడు దొంగలు దాడి చేస్తేనూ - “ముందువెనుక ఇరుపక్కల తోడై మురఖరహర రారా” అని పాడగానే విల్లంబులు ధరించిన ఇద్దరు యువకులొచ్చి దొంగల్ని తరిమి కోట్టారట. (చిన్నప్పుడు ఇలాంటి కథే తులసీదాసు గురించి చదివాను.)

- అదన్నమాట ఇప్పటిదాకా నాకు ఆ పుస్తకం లో కనబడ్డ విషయాల సారాంశం.

త్యాగయ్య ఆనంద భైరవి – రుద్రవీణ బిలహరి

ఆ టైటిల్ చూసి నేనేదో రాసేస్తున్నా అని ఊహించకండి. నాకేం సంబంధం లేదు మీ అంచనాలతో. నేను పొద్దున్నే లేచి ఏమీ తోచక – “త్యాగరాజు భక్త సుధార్ణవము-నామజప రూపక కృతులు” అన్న మరువూరు కోదండరామిరెడ్డి గారి సంకలనాన్ని తెరిచాను. పుస్తకం మొదటి కొన్ని పేజీలూ త్యాగయ్య చరిత్ర ఉంటేనూ… కాసేపు చదివాను. అక్కడ చదివిన ఓ ఆసక్తి కరమైన సంఘటననూ, ఆ సంఘటన నాకు గుర్తు తెచ్చిన ఓ సినిమా సీనునూ ఇక్కడ పంచుకోడం ఈ టపా ఉద్దేశ్యం…అంతే…మరింకేం ఖాదు. టైటిల్ చూసి కొందరు విషయమేమిటో కూడ కనిపెట్టేసి ఉండొచ్చు.

ఇంతకీ… 203 రాగాలు పాడారట త్యాగయ్య…అందులో ఆనంద భైరవి మాత్రం లేదట. ఎందుకో? అంటే… ఇదీ కథ… త్రిభువనం స్వామినాథ అయ్యరు అని కుంభకోణం లో పెద్ద విద్వాంసుడు ఉండేవాడట. ఆనందభైరవి రాగం ఆలపించడం లో ఆయన్ని మించిన వాడు లేడు అని పేరు పొందాడట. ఓసారి అతని జట్టు తిరువయ్యూరు వచ్చిందట. త్యాగయ్య అతని ప్రఖ్యాతి విని అతని ప్రదర్శన కి వచ్చాడట. అప్పుడు అతను ఆనందభైరవిలో “మధురానగరిలో…” అన్న పాట పాడగా విని పరవశుడై అందరిముందూ స్వామినాథయ్యర్ భుజం తట్టి కౌగిలించుకున్నాడట. ఇది చూసి సంతోషించాల్సిన విషయమే అయినా, అప్పుడు అతను త్యాగయ్య ని – ఇకపై ఆనందభైరవి పాడవద్దనీ, తన పేరు నిలుపమనీ అర్థించాడట!!! ఈ కారణంగా త్యాగయ్య ఎప్పుడూ ఆనందభైరవి లో పాడలేదట!

ఇదంతా చదువుతూ ఉంటే నాకు రుద్రవీణ సినిమాలో ఓ సీను గుర్తొచ్చింది…. రమేష్ అరవింద్ కి, జెమినీ గణేశన్ కూతురికి పెళ్ళి జరుగుతున్నప్పుడు పాత కోపాన్ని దృష్టిలో పెట్టుకుని అరవింద్ “బిలహరి” గణపతి శాస్త్రి గా ప్రసిద్ధి చెందిన గణపతి శాస్త్రి పాత్ర వేసిన గణేశన్ ని – ఆ బిలహరి రాగాన్ని కట్నంగా ఇవ్వమని అడుగుతాడు. అంటే, ఇంకెప్పుడూ, ఎక్కడా ఆయన ఆ రాగం పాడరాదన్నమాట. తర్వాత చిరంజీవొచ్చి “నీతోనే ఆగేనా ..” అంటూ పాడి ఆయన గౌరవం నిలబెడతాడు అనుకోండి… అది వేరే విషయం.

పై రెండూ చూసాక ఒక సందేహం వచ్చింది. ఈ సినిమా సంఘటన ఆ నిజ జీవితపు సంఘటన నుండి స్పూర్తి పొందిందా అని…  అంటే…అదేమీ పెద్ద విషయం కాదు కానీ…. త్యాగయ్యకి అలా జరిగింది అన్న విషయం మాత్రం కొత్తగా ఉంది నాకు వినడానికి.

మూడు సినిమాల పాటలు

            గత నాలుగైదు రోజుల్లో మూడు కొత్త సినిమా ఆల్బం లు వినడం జరిగింది. రెండు ఆల్బం లో ఏమో రెండు రకాల షాకులు ఇచ్చాయి. ఒకటి pleasant shock, ఇంకోటి… hmm…. dissappointing. మూడోది… నాకేమీ expectations లేకుండా మామూలుగా ఓ పాట విని మొత్తం పాటలు వింటున్నది. కాబట్టి no pain, no gain టైప్

మొదటిది “చందమామ” – కే.ఎం. రాధాకృష్ణన్ అనగానే … ఇంక నేను ఊహల్లో తేలి ఇంకో ఆలోచన లేకుండా కాపీ చేసేసుకున్నా ఎవరో షేర్ లో పెడితే. వినడం మొదలుపెట్టాక నాక్కలిగిన ఆశ్చర్యం అంతా ఇంతా కాదు…. ఏమిటి… రాధాకృష్ణనేనా ఈ పాటలకు స్వరకల్పన చేసింది? అని. ఒక్క పాట తప్ప మరేదీ రెండో సారి వినబుద్ధి కాలేదు ఆ ఒక్క పాట కూడా తరువాతి ఆల్బం విన్నాక వినాలనిపించడం మానేసింది! ఆ మధ్య ఎప్పుడో ఓ సారి ఈ బ్లాగులోనే ఓ టపా రాసాను ఇక్కడ.  అప్పుడు అక్కడ రాసిన మాటలు  గుర్తు వచ్చాయి – “..ఇప్పుడీ పాటలు మూడో సినిమా కాబట్టే నచ్చాయేమో అని నా అనుమానం….” అని.  మొత్తానికి దీని తో నా అనుభవం అదీ.

రెండవది శేఖర్ కమ్ముల సినిమా – Happy Days. బాగున్నాయి దాదాపు పాటలన్నీనూ. ఈ సినిమా సంగీత దర్శకుడు కూడా రాధాకృష్ణన్ అయి ఉంటాడు అనుకున్నా. కానీ, దీని సంగీత దర్శకుడు ఓ పాతికేళ్ళ హైదరాబాది కుర్రాడు Mickey J Meyer అని తెలిసి ఆశ్చర్యపోయాను. ఇతను ఇదివరలో 10th class, Note Book సినిమాల కు పనిచేసాడట. అవి నేను పాటలెప్పుడూ వినలేదు కనుక నాకు పేరు వినడం ఇదే మొదలు. దాదాపు శనివారం మొత్తం ఈ పాటలే వింటూ ఉన్నాను నేను.  పాటలు వనమాలి, వేటూరి రాసారు. లిరిక్స్ కూడా బానే అనిపించాయి. Its a pleasant album. మనసుకు హాయిగా ఉంటుంది… వింటూ అలా పనులు చేసుకోవచ్చు మనం ఇప్పుడిక ఈ సినిమా కోసం waiting నేను.  మిక్కీ అనబడు త్వరలో గొప్ప సంగీత దర్శకుడు గా పేరొందబోయే అబ్బాయి ఇంటర్వ్యూ ఇక్కడ. ఈ సినిమా ఆడియో రీవ్యూ idle brain లోనే ఇక్కడ.

మూడవది “హలో ప్రేమిస్తారా?” పూరి జగన్నాథ్ తమ్ముడు హీరో గా నటిస్తున్న సినిమా.  చక్రి సంగీత దర్శకుడు.  ఈ సినిమా పాటలు … ఇవి కూడా “వినబుల్” గానే ఉన్నాయి. మూడు పాటలు అయితే మూడో సారి  వింటున్నా ఇప్పుడు…ఇది రాస్తూ.  “ఎప్పుడూ లేని… “, “లైఫ్ అంటే ట్రావెల్…” మరియు “నిన్నా మొన్నా..”  – మిగితావి లైట్ అన్నమాట.  మొత్తానికి ఈ సినిమా పాటలు కూడా బానే ఉన్నాయనే చెప్పొచ్చు. అయినా, చందమామ కలిగించిన నిరాశ కు మించి మిగితావి పెద్దగా కలిగించవు అనుకుంటా ప్రస్తుతం!

ఈ రెండు పాటల మధ్య సంబంధం ఏమిటీ?

ఆ మధ్య చాణ్ణాళ్ళ క్రితం జావెద్ అఖ్తర్ కీ నస్రీన్ కబీర్ కీ మధ్య జరిగిన సంభాషణ వంటి ఇంటర్వూ ని అఖ్తర్ వి ఓ అరవై పాటలతో కలిపి వేసిన Talking Songs అన్న పుస్తకం చదివాను. ఇంటర్వ్యూ బాగుంది. పాటలు రాయడం లో ఉండే కష్ట నష్టాలు, ఒక పాటల రచయిత కీ, మరొకరి కీ మధ్య శైలుల్లో ఉండే తేడా, పదజాలం ఎంపిక, హిందీ పాటల ఎవల్యూషన్ – ఇలా ఎన్నో విషయాలు చర్చించారు. వివిధ పాటల రచయితల్ని గురించి జావెద్ అఖ్తర్ బాగా స్టడీ చేసినట్లు అనిపించింది. అసలు చివర్న ఆ పాటలు, వాటి ఇంగ్లీషు అనువాదాలు ఇవ్వడం లో ఉన్న మతలబు అర్థం కాకపోయినా కూడా, దాని వల్ల ఒక విషయం తెలిసింది.

మన ఖడ్గం సినిమా లోని – “మేమే ఇండియన్స్” పాటకూ, ఫిర్ భీ దిల్ హై హిందుస్తానీ సినిమా లోని ట”ఫిర్ భీ దిల్ హై హిందుస్తానీ” పాటకూ ఉన్న సారూప్యం. మన తెలుగు పాట ని శివశక్తిదత్త రాసినట్లు గుర్తు. సరే, విషయానికొస్తే హిందీ పాట ని “చదువుతూ” ఉంటే నాకు ఆశ్చర్యమేసింది….రెంటి మధ్య సారూప్యానికి ఏమన్నా కథ ఉందేమో నాకు తెలీదు కానీ, అనువాద చిత్రం కానప్పుడు అవే భావాలు ఎందుకు వాడినట్లో అర్థం కాలేదు.

ఉదాహరణ కి … తెలుగు లో… “ప్రేమా కావాలంటాం, పైసా కావాలంటాం..” అని వస్తుంది. హిందీ పాటలో – “హమే ప్యార్ చాహియే, ఔర్ కుచ్ పైసే భీ” అని వచ్చింది. “ఇలాగ ఉంటాం..అలాగ ఉంటాం.” అని తెలుగులో వస్తే “హమ్ ఐసే భీ హై, హమ్ హై వైసే భీ..” అని వచ్చింది. “కలలూ కన్నీళ్ళెన్నో మన కళ్ళల్లో..” అని తెలుగు లో ఒక లైను. హిందీ పాటలో – “ఆంఖో మే కుచ్ ఆసూ హై కుచ్ సప్నే హై..” అని వచ్చింది…. పాట థీమ్ ఒకటి అవడం యాదృచ్ఛికమే కావొచ్చు కానీ… ఇలా ఇన్ని లైన్లు కలవడం కూడా అంతేనా లేక ఏమన్నా కథుందా? అన్నది నాకు అర్థం కాలేదు.

ఏమైనా, ఇందులో అఖ్తర్ అన్న ఓ వాక్యం ఓ సారి అందరికీ చెప్పి పంచుకోదగ్గది… “All forms of creativity are an exercise in schizophrenia because you need to be more than one person within you to be creative.”

నీరాజనం

            ఈ టపా ఇప్పుడు రాస్తా అని కొన్ని నిముషాల క్రితం వరకు కూడా ఊహించలేదు. కానీ, ఈ క్షణం లో రాయాలనిపిస్తోంది. రాయకుండా ఉండటం కష్టం అనిపిస్తోంది. అందుకనే – రాసేస్తున్నా. ఇంతకీ ఇది ఎవరికో నీరాజనం కాదు. నీరాజనం సినిమా పాటల గురించి. ల్యాబ్ లో వారాంతం కదా అని తాపీ గా పాటలు వినడం మొదలుపెట్టా ఇందాకే. కాసేపటికే – “నీ వదనం..”, “మమతే మధురం”, “మనసొక మధు కలశం..” అంటూ ఆ పాటలు వస్తూ ఉంటే హం చేయడం మొదలుపెట్టాను. అది ల్యాబ్, పక్కన మనుష్యులు ఉన్నారు అన్న విషయం మరిచిపోయి . నా ఉద్దేశ్యం లో ఒక పాట కి గానీ, ఒక ఆల్బం కి గానీ ఇంతకంటే పెద్ద కొలమానం లేదు అనుకుంటా సాధారణ listener point of view లో.

నీరాజనం 88-89 అప్పుడెప్పుడో వచ్చిన సినిమా అనుకుంటా. ఈ సినిమా ఏమిటో, అందులో ఎవరు ఉన్నారో, కథేంటో – ఇవేవీ నాకు తెలీదు. కానీ, చిన్నప్పుడు ఎప్పుడో మొదటి సారి విన్న పాటలు – ఇప్పటికీ వింటూనే ఉన్నాను. సంగీత దర్శకుడు – ఓ.పీ.నయ్యర్. బహుశా నయ్యర్ సంగీత దర్శకత్వం వహించిన ఏకైక తెలుగు సినిమా ఇదేనేమో. ఇది అని చెప్పలేని మాయ ఏదో ఉంది ఈ సినిమా పాటల్లో. ఆ ప్రత్యేకత నయ్యర్ సంగీతం వల్లే అని నా అభిప్రాయం. “ఊహల ఊయలలో…” అంటూ జానకి, బాలు పాడినప్పుడు మనలో కూడా ఆ ఊహల్లో తేలుతున్న భావన కలుగక మానదు. ఆ పాట విన్నవారెవరైనా ఆ భావన పొందలేదంటే అది వాళ్ళలో ఆ మూడ్ లేకపోవడమే కానీ ఇంకోటి కాదు. ఆ మూడ్ లేకున్నా కూడా ఈ పాట వింటూ ఉంటే ఊహల ఊయలలో కి మనమూ వెళ్ళడం గ్యారంటీ నా అభిప్రాయం లో.

“నీ వదనం …” – అంటూ బాలూ గొంతుక వింటూ ఉంటే – మన నోటిలోంచీ కవిత్వం వచ్చేస్తుంది . “మమతే మధురం ..”, “మనసొక మధుకలశం.” – పాటలు వింటూంటే ఆ మూడ్ లోకి మనమూ వెళ్ళక తప్పదు. They are that mesmarising. నయ్యర్ ఏమి వాయిద్యాలు ఎలా ఉపయోగిస్తారో నాకు తెలీదు కానీ – అధ్బుతమైన సంగీతాన్ని మాత్రం అందిస్తారు చివరాఖరికి. ఆయనది నేను విన్న పాటలు నీరాజనం కాక ఒకటో రెండో హిందీ పాటలు ఉంటాయి. అంతే. “యే హై బాంబే మేరీ జాన్..” అందులో ఒకటి. అయినప్పటికీ నయ్యర్ మరణించిన రోజు నేను ఎంతగా బాధ పడ్డానంటే – ఏదో సొంత మనిషి పోయిన భావన కలిగింది. “ఎద ఉంటే అది నేరమా?” అని గాయకుడు ప్రశ్నించినా … “ఎదకు, విధికి జరిగే సమరం” అంటూ బాధపడినా … ఆ గొంతుక వెనుక వచ్చే సంగీతం ఈ మాటల్ని మన హృదయపు లోతుల దాకా తీసుకెళ్తుంది.

“తొలకరి వలపొకటి .. తలపుల తొలిచినది.. గత జన్మలా అనుబంధమై…”… “పగిలే వరకే.. అది నిత్య సుందరం..”, “ఈ శూన్యం, నా గమ్యం… ఈ జన్మ కే సెలవు…”, “మదిలోని రూపం .. మొదలంట చెరిపి… మనసార ఏడ్చాను లే…”, “కనరాని ప్రాయం .. కసితీర కుదిపి.. కడుపార నవ్వాను లే..” – అంటూ ఓ గొంతు అద్భుతంగా పాడుతూంటే, ఆ గొంతుక వెనుక ఆ ప్రేమికుడి గుండెలోని ఆవేదనంతా స్వరాల్లో పలికిస్తూ ఉంటుంది నయ్యర్ ప్రతిభ. “ప్రేమ వెలసింది…” – అంటూ సంతోషాన్ని వెలిబుచ్చితే ఏకకాలం లో ఈ పాటలోని సంతోషాన్నీ, ముందు పాటలోని దుక్కాన్నీ రెంటినీ చూడగలిగాను నేను!! That is Nayyar! ఇన్ని చెప్పుకుని రెండు పాటలు మరిచిపోతే ఈ టపా కి న్యాయం జరుగదు. ఆ రెండే నాకు నీరాజనం అని ఒక సినిమా ఉందని చెప్పింది. అవి – “ఘల్లు ఘల్లు న..” మరియు “నిను చూడక నేనుండలేను..” – ఏ పాటని చెప్పను? ఏ బిట్ అని చెప్పను?

అబ్బ! ఎంత చెప్పినా చెప్పాలనిపిస్తోంది నీరాజనం పాటల గురించి. అధ్బుతమైన సంగీతానికి ఆ గాయనీ గాయకుల గొంతుకలకి మధ్య మంచి synchronisation ఉంది. ఇంకో వందేళ్ళైనా ఈ పాటలు జనాలు వింటూనే ఉంటారు అని నా నమ్మకం. Neerajanam rox!

వానా వానా వానా …..

మొన్నో రోజు వర్షం పడ్డప్పటి నుంచి మొదలైంది ఈ పాట వినడం. ఆ రోజు కిటికీ లోంచి వర్షాన్ని చూస్తూ ఉంటే ఎందుకో ఈ పాట వినాలనిపించింది. సరే, డౌన్ లోడ్ చేసి వినడం మొదలుపెట్టా. ఏ ముహుర్తాన మొదలుపెట్టానో కానీ, 3 రోజులుగా … వింటూనే ఉన్నా. ఇంతకీ పాట – “వానా, వానా, వానా..” – శ్రీను, వాసంతి, లక్ష్మి సినిమా లోనిది. R.P.Patnaik గానం, సంగీతం, నటనానూ ఈ పాటకి. All-in-one లాగ. వర్షం పడుతున్నప్పుడు ఈ పాట వింటూంటే – ” ….. నీతో చిందేసి ఆడనా..” అనాలనిపిస్తుంది వర్షం తో అసలీ సినిమా పాటలు నేను ఇంతకు ముందు విన్నవి రెండే – “గోదారి నవ్వింది తుమ్మెదా…” , “వానా వానా వానా..” – అవి కూడా ఎక్కువ గా ఏమీ వినలేదు. మరి ఆ క్షణాన నాకెందుకు ఈ పాట గుర్తు వచ్చిందో కానీ, మూడురోజులుగా ఇదే లోకమైంది.

మీరూ వినండి ఈ పాట – ఇక్కడ లేదా ఇక్కడ. ఈ పాట సాహిత్యం – telugubiz.net వారి పుణ్యమా అని…. ఇక్కడ రాస్తున్నా. రచన : కులశేఖర్.

వానా వానా వాన … నీలకాశం లోనా
నీతో చిందేసి ఆడనా
వానా వానా వానా మేఘలాపనలోన
నేను ఓ పాట పాడనా
పన్నీటి పూలతోనా ఊసులాడుకోనా
పసి పాపలా -హరివిల్లునే చేయి చాపి అందుకోనా !

వాన లోన కాగితాల పడవలేసే చిలిపి ప్రాయం
ఇంకా గురుతే … చిన్ని నేస్తం
ఏటి లోన గాలమేసి ఎదురు చూసే మనసు పాపం
మదిలో మేదిలే నాటి బాల్యం
వాన నీటిలో ఆడుకున్న యీతలు
జామతోటలో పాడుకున్న పాటలు
మరుపే లేని తియ్యనైన జ్ఞాపకాలు

నింగి లోనా మబ్బు కూన అందుకుంది చినుకు రాగం
దాహం కోరే నేల కోసం
నేల పైన నీటి వీణ పల్లవించే మబ్బు కోసం
స్నేహం పంచే పూల గీతం
కోయిలమ్మతో పాటు కొంటే పాటలు
జాబిలమ్మతో ఎన్ని జామురాతృలు
మరుపే లేని తియ్యనైన జ్ఞాపకాలు
పాట వింటూ ఉంటే తెలీకుండానే – చిన్నప్పటి నుంచి వర్షం లో తడిసిన సన్నివేశాలు అవీ, ఇవీ అన్నీ గుర్తు రావడం మొదలుపెట్టాయి. మనసంతా నువ్వే పాట కి మాతృక అయిన విదేశీ పాట విన్నరోజు నుంచి నేను R.P.Patnaik పాటలు విన్నట్లు గుర్తు లేదు. చాలా రోజుల తరువాత విన్నది ఈ పాటే. ఇంతకీ ఈ మధ్య ఇతను సంగీత దర్శకత్వం చేసిన సినిమాలు ఏవన్నా వచ్చాయా? సరే, ఇక్కడికి ముగించేస్తా – మధ్యాహ్నం నాకు ఆఖరి end-sem. (అయిపోతున్నందుకు సంతోషించాలో, పాడుచేసుకోబోతున్నందుకు బాఢపడాలో తెలీడం లేదు కనుక ఏ smiley పెట్టాలో అర్థం కావడం లేదు…)

If music is a religion, S.Janaki is a goddess

ఇంకో నాలుగైదు రోజుల దాకా బ్లాగుల జోలికి పోకూడదు అనుకున్నా, పరీక్షల టైం అని. కానీ, ఈరోజు పేపర్ చూసాక ఇంక బ్లాగు రాయకుండా ఉండలేకపోతున్నా. జానకి గారి గొంతు play back లో మొదటిసారి వినిపించి ఈరోజుతో 50 ఏళ్ళంట. నాకు ఆమె పాట విననిదే రోజు గడవదు. ఓ అభిమాని వైపు నుంచి ఈ వ్యాసం …. జానకి గారి గళం కాలాతీతంగా నిలిచిపోవాలని, ఆవిడ పాటలు తరాలు మారినా వినిపిస్తూనే ఉండాలని కోరుకుంటూ….

ఇంతకీ ప్రత్యేకంగా జానకి గారికే సొంతమైన ఒకానొక కళ – పాత్రకి తగినట్లు గొంతుక మార్చడం. ఇదిగో – ఇదే నన్ను జానకి గారికి వీరాభిమానిని చేసింది. చిన్నప్పుడు మా ఇంట్లో – “గోపాల కృష్ణుడు” అని ఒక ప్రైవేట్ పాటల ఆల్బం కేసెట్ ఉండేది జానకి గారిది. అందులో మొదటి పాట – “మల్లె పూల హారమెయ్యవే, ఒయమ్మా నన్ను…..” – అంటూ కృష్ణుడు, యషోద ల మధ్య సంభాషణ లా సాగుతుంది. అందులోని రెండు గొంతుకలు జానకి గారివే! ఓ సారి చిన్ని కృష్ణుడిలా, మరో క్షణం లో యషోద లా ఆమె పాడిన తీరు ఆ పాట మొదట విని ఓ 10 ఏళ్ళ పైనే అయినా కూడా ఇప్పటికి ఆ పాట తలుచుకుంటే అదేదో వర్ణించలేని అనుభూతికి లోను చేస్తోంది. జానకి గారికి కృష్ణుడి మీద ఎంత అభిమానమో తెలుసుకోవడానికి ఇదొక్క పాట వింటే చాలు. పాటలో యశోద గా పాడుతున్నప్పుడు ఆమె ఎంతో తన్మయత్వం తో పాడింది అనిపిస్తుంది నాకు. దీని తరువాత ఎన్నో కృష్ణుని పాటలు ఆవిడ పాడగా విన్నాను. వీళ్ళ అబ్బాయి పేరు కూడా మురళీ కృష్ణ అట.

“సప్తపది” సినిమా లో – గోవుల్లు తెల్లన పాట లో కూడా చిన్న పిల్ల గొంతు వినిపిస్తుంది మళ్ళీ. అద్భుతం అనిపిస్తుంది జానకి గారిని తలుచుకుంటే. స్వాతి ముత్యం సినిమా లో – “చిన్నారి పొన్నారి కిట్టయ్య..” పాట లో జానకి గారి గొంతు చివరిలో పిల్లాడి గొంతులా వినిపిస్తుంది మళ్ళీ. ఈ పాట లో ఆ పిల్లాడికి గొంతుక SPB ది అనుకుంటా. కానీ, పాట ముగిసే సమయానికి ఆ పిల్లాడు అనే చివరి మాట మాత్రం జానకి గారి గొంతు. ఏదో గుర్తు రావడం లేదు. ఆ మధ్య ఒక నెట్ స్నేహితునితో ఈ విషయం లో చర్చ జరిగింది… అందుకని ఈ విషయం బాగా గుర్తు ఉండిపోయింది.

ఒకటా రెండా – ఎన్నని చెప్పాలి జానకి గారి మాయలోకి నన్ను లాగేసిన పాటల గురించి? “ఆకాశం ఏనాటిదో” – నిరీక్షణ సినిమా లో ఈ పాట నాకు నచ్చి దక్షినాది భాషలే తెలియని నా నేస్తానికి వినిపిస్తే భాషే రాని ఆమె నాకీ సినిమా పాటలన్నీ కావాలి అని అడగడం గురించి చెప్పనా? నాకు తెలియని మలయాళం పాటలు కూడా కేవలం అవి జానకి గారి పాటలు అన్న కారణం తో పదే పదే విన్న విషయం చెప్పనా? “నగువా, నయనా….” అంటూ “పల్లవి అనుపల్లవి” కన్నడ సినిమా లో పాడిన పాట విని ఇప్పుడీ పాట కి అర్థం ఏమిటి ?? ఎవర్నడగాలి? అని ప్రశ్నించుకున్న రోజు గురించి చెప్పనా? జానకి పాడిన ఒకానొక Tyaagaraja Kritis కేసెట్ విని తరువాత కొన్నాళ్ళు ఇంట్లో ఉన్న పాత కేసెట్ డబ్బాల్లో క్లాసికల్ పాటల కోసం పిచ్చిగా search చేసిన విషయం చెప్పనా? శాస్త్రీయ సంగీతం ఇంత బాగుంటుందా అని నేను మొదటి సారి అనుకున్నది జానకి గారి – “దయ రాదా దాశరథీ..” (పదాలు ఇవే అనుకుంటున్నా) పాట విన్నాకే. “సఖి” తెలుగు సినిమా లో “సెప్టెంబర్ మాసం” పాటను జానకి గారే పాడారని తెలిసిన రోజు “ఈ గొంతుకకి ఎప్పుడూ యవ్వనమా ఏం?” అని ఆశ్చర్యపడిన వైనం చెప్పనా? ఆకలి రాజ్యం సినిమా లో – “కన్నె పిల్లవని…” పాటలు ఇటీవలి 2,3 ఏళ్ళ కాలం లో ఏదో సభ లో SPB తో కలిసి అదే ఊపు లో, అదే జోరు లో పాడి మరో సారి నన్ను ఆశ్చర్యానికి గురిచేసిన వైనం చెప్పనా? “సెంథూర పూవే…” అంటూ తమిళంలో, “సిరిమల్లె పూవా” అంటూ తెలుగులో ఎన్ని సార్లు “పదహారేళ్ళ వయసు” లోని ఈ పాట విన్నానో లెక్కలేదు..ఇప్పటికి ఆ పాట వినగానే నేనూ – “16 ఏళ్ళ వయసు” అమ్మాయిలా feel అయ్యేంత లా trance లోకి తీసుకువెళ్ళే magic ఉంది ఆమె గొంతు లో అని చెప్పనా? “సితార” లో వెన్నెల్లో గోదారి అందం … పాట మరోటి. హీరోయిన్ మనస్థితి తెలుసుకోవాలంటే ఈ పాట లోనే అంటా ప్రతిధ్వనించేసారు జానకి గారు. ఇక వీడియో చూడకుండా విన్నా కూడా సన్నివేశం ఊహించొచ్చు. దీనికి national award కూడా వచ్చింది. “తేవర్ మగన్” తమిళ సినిమా లో పాడిన – “inji idippazagha..” పాట కి మరో జాతీయ అవార్డు. ఇదే “క్షత్రియ పుత్రుడు” సినిమా. తెలుగు లో ఈ పాట – “సన్నజాజి పడక…” అనుకుంటూ వస్తుంది అనుకుంటా. ఈ సినిమా ని చెన్నై లో బాగా చిన్నప్పుడు అదేదో థియేటర్ లో తమిళం లోనే చూసినట్లు గుర్తు. అందులో వచ్చిన ఒకేఒక తెలుగు డైలాగు కి – “అయ్, తెలుగు తెలుగు” అని ముర్సిపోవడం కూడా గుర్తు.

ఏదో ఒకటో రెండో పాటలు నచ్చితే చెప్పుకోవచ్చు కానీ … 50 ఏళ్ళ పాటల జీవితం లో జానకి పాటల గురించి ఎంతని చెప్పను నేను? ఏ రసం పలికినా అది జానకి గొంతులో నుంచి వస్తే అది శ్రవణానందమే. Romantic పాటల్ని కూడా జానకి గారైతే ఒక ease తో పాడతారు. ఆమె గొంతులోని మాయే నన్ను తెలీని భాషల పాటలను కూడా download చేసుకుని మరీ వినేలా చేస్తోంది. జానకి గారు classical songs అధ్బుతంగా పాడతారు. అన్నట్లు – ఓ ఒక statistic. She has sung about 20,000 songs in her career, in almost all languages in South India as well as in Hindi, Sinhalese, Bengali, Oriya, English, Sanskrit, Konkani, Tulu, Saurashtra, Baduga, Japanese and German! German, Japanese, Baduga… భాషల్లో పాడటం కూడానా!!. ఎంతని రాయను? రాస్తే ఈ ఒక్క టపా లో ఆమె గొప్పతనాన్ని చెప్పేయగలన్న అతి విశ్వాసం నాకు లేదు. ఈ కాసిని పదాల్లో మొత్తం చెప్పేసెయ్యాలన్న అత్యాశా లేదు.

సంగీతం సాగరమైతే జానకి ఎప్పటికి ఎగుస్తూనే ఉండే అల. పాట ఒక మతం అయితే జానకి అందులో ఒక దేవత. కాదనగలరా ఎవరన్నా? నేను polytheist ని. దేవతలు, దేవుళ్ళు చాలానే ఉన్నారు నా ప్రపంచం లో జానకి గారు జిందాబాద్!!